Dhaqaalaha
Hormoodka ganacsiga Soomaaliyeed: aasaasayaasha shirkadaha Soomaaliyeed ee dalka iyo dibadda
Aasaasayaasha ganacsiga Soomaaliyeed waxaa ka mid ah Maxamed Siciid Ducaale, oo Dahabshiil uga bilaabay dukaan Burco 1970; Cabdirisaaq Iido, oo aasaasay NationLink Telecom 1997; Liibaan Cabdi Cigaal, oo Muqdisho ka furay First Somali Bank 2012; Aamina Mooge Xirsi, oo Uganda ka dhistay suuqyo iyo warshad sonkor; iyo Jamiila Gordon, oo aasaastay shirkadda tiknoolajiyadda Australia ee Lumachain 2018.
Si kooban
Boggan wuxuu taxayaa aasaasayaasha iyo madaxda ganacsiga Soomaaliyeed, Soomaaliya iyo dibaddaba, ee shaqadooda lagu diiwaangeliyay ilo la daabacay. Shirkadaha laftooda, eeg Cidda isku xirta Soomaaliya, Bangiyada waaweyn iyo suuqyada saamiyada iyo Xawaaladda iyo shirkadaha lacagta.
Aasaasayaasha
| Qofka | Waxa uu dhisay | Meesha | Goorta |
|---|---|---|---|
| Maxamed Siciid Ducaale | Dahabshiil | Burco, kadib adduunka | 1970 (xawaalad laga bilaabo 1988) |
| Cabdirashiid Ducaale | Agaasimaha guud ee Dahabshiil | Ku dhashay Burco | maanta |
| Cali Mahdi Maxamed | Ganacsade ka hor siyaasadda | Muqdisho | 1991 kahor |
| Cabdirisaaq Iido | NationLink Telecom | Muqdisho | 1997 |
| Liibaan Cabdi Cigaal | First Somali Bank | Muqdisho | 2012 |
| Xasan M. Cismaan (Dudde) | Somali Stock Exchange, Somali Economic Forum | Muqdisho, Garoowe, Hargeysa | 2011 ilaa 2015 |
| Aamina Mooge Xirsi | Oasis Mall, Laburnam Courts, Warshadda Sonkorta Atiak | Kampala iyo waqooyiga Uganda | 2000-meeyadii ilaa 2010-meeyadii |
| Jamiila Gordon | Lumachain | Sydney, Australia | 2018 |
| Nasra Cagiil | Dukaan Muqdisho, kadib shaqo Dubai | Toronto, Dubai, Muqdisho | 2012 |
Dadka
Maxamed Siciid Ducaale wuxuu ku dhashay qiyaastii 1948 meel u dhow Gaashamo. 1970 waxaa loo dhiibay dukaan Burco ku yaal, kaas oo noqday Dahabshiil. Wuxuu ka ganacsan jiray dhar, qalabka gaadiidka iyo bariis, wuxuu waayay bakhaaradiisa markii dagaalku gaaray Burco 1987, Ogosto 1988-na wuxuu bilaabay inuu lacag u gudbiyo qaxootiga Dire Dawa ee Itoobiya. Taasi waxay noqotay ganacsiga xawaaladda (Wikipedia, Mohamed Said Duale; Wikipedia, Dahabshiil). Eeg Dahabshiil.
Cabdirashiid Ducaale, wiilkiisa, wuxuu ku dhashay Burco 1977, maantana wuxuu maamulaa Dahabshiil. Eeg Abdirashid Duale.
Cali Mahdi Maxamed (1939 ilaa 2021) wuxuu Muqdisho ka ahaa ganacsade madax-bannaan ka hor intii aan loo magacaabin Madaxweyne KMG ah 26 Janaayo 1991 (Wikipedia, Ali Mahdi Muhammad). Eeg Ali Mahdi Muhammad.
Cabdirisaaq Iido wuxuu aasaasay NationLink Telecom Sebtembar 1997, waana guddoomiyaha iyo saamilaha ugu weyn. Forbes waxay 2017 ku tirisay shan malaayiin-le oo Soomaali ah (Forbes, 29 Ogosto 2017; Wikipedia, NationLink Telecom).
Liibaan Cabdi Cigaal wuxuu aasaasay First Somali Bank, oo Muqdisho ka furmay Maajo 2012 isagoo bangi Islaami ah. Wuxuu sheegay in daraasad ogaatay in 60 boqolkiiba dadka la weydiiyay ay doonayeen bangiyo Islaami ah (How We Made It In Africa; Wikipedia, First Somali Bank). Warbixin 2016 ah ayaa sheegtay inuu sidoo kale lahaa shirkad cilmi-baaris, shirkad internet wireless ah iyo nidaam lacag mobile ah (The World, 31 Luulyo 2016). Websaydhka bangiga wuxuu xirmay 2016 (Wikipedia, First Somali Bank).
Xasan M. Cismaan (Dudde), oo ah dhaqaaleyahan ka tirsan Somali Economic Forum, waa agaasimaha guud ee Somali Stock Exchange, oo golahaasi aasaasay. Waxaa la diiwaangeliyay 2011, saamiyadiisii ugu horreeyayna wuxuu iibiyay 1 Sebtembar 2015 (Wikipedia, Somali Stock Exchange; Hindisaha Suuqyada Saamiyada Waara ee QM, 2019).
Aamina Mooge Xirsi waxay ku dhalatay 1964 Bungoma, Kenya, waxayna ku kortay ganacsigii xadka ee qoyskeeda u dhexeeyay Kenya iyo Uganda. Iyadoo adeegsanaysa Horyal Investments waxay leedahay Oasis Mall iyo guryaha Laburnam Courts ee Kampala, 2016-na waxay bilowday dhismaha Warshadda Sonkorta Atiak ee $120 milyan ah ee waqooyiga Uganda (Wikipedia, Amina Moghe Hersi; Daily Monitor, 11 Nofembar 2013).
Jamiila Gordon waxay ku dhalatay qoys reer guuraa ah, mid ka mid ah 16 carruur ah, waxayna Muqdisho u guurtay iyadoo 11 jir ah. Markii dagaalku bilowday waxay aaday Kenya kadibna Australia, halkaas oo ay 1995 ka qaadatay shahaado ganacsi iyo IT. Waxay noqotay madaxa macluumaadka ee Qantas iyo CIMIC, Abriil 2018-na waxay aasaastay Lumachain, oo raadraacda silsiladaha cuntada, iyadoo heshay $3.5 milyan oo maalgelin bilow ah. BBC waxay 2021 ku dartay 100 Haween (Wikipedia, Jamila Gordon; WeShape, 27 Febraayo 2021).
Nasra Cagiil (sidoo kale loo qoro Agile) waxay ku dhalatay Soomaaliya, waxayna ku kortay Kanada. Waxay injineeriyad madani ah ka baratay Jaamacadda Ryerson, 2005-na way ka qalin-jabisay, waxay Toronto ka ahayd kormeere waddooyin, kadibna waxay u shaqaysay shirkadda injineeriyadda Cansult ee Dubai. 2012 waxay ku soo laabatay Soomaaliya, waxayna furtay waxa lagu tilmaamay dukaankii "dollar store" ee ugu horreeyay dalka (Wikipedia, Nasra Agil).
Faahfaahinta shirkadaha, eeg Somali businesses iyo Kooxaha ganacsiga Soomaaliyeed.
Ilaha way kala duwan yihiin
- Bangigii ugu horreeyay ee koonfurta tan iyo 1991. First Somali Bank waxaa lagu tilmaamaa bangigii ganacsi ee ugu horreeyay ee koonfurta Soomaaliya ka furmay tan iyo 1991, Maajo 2012. Salaam Somali Bank wuxuu sheegaa inuu Muqdisho ka furmay Oktoobar 2009 (Wikipedia, First Somali Bank; Wikipedia, Salaam Somali Bank).
- Shirkadda Jamiila Gordon. Lumachain waxaa lagu tilmaamaa labadaba software blockchain iyo aragga kombiyuutarka ee warshadaha hilibka iyo nidaam AI ah oo silsiladaha cuntada ah (Wikipedia, Jamila Gordon; WeShape).
Ilaha
- Wikipedia, Mohamed Said Duale · en.wikipedia.org
- Wikipedia, Dahabshiil · en.wikipedia.org
- Wikipedia, Ali Mahdi Muhammad · en.wikipedia.org
- Forbes, 29 Ogosto 2017 · forbes.com
- Wikipedia, NationLink Telecom · en.wikipedia.org
- How We Made It In Africa · howwemadeitinafrica.com
- Wikipedia, First Somali Bank · en.wikipedia.org
- The World, 31 Luulyo 2016 · theworld.org
- Wikipedia, Somali Stock Exchange · en.wikipedia.org
- Hindisaha Suuqyada Saamiyada Waara ee QM, 2019 · sseinitiative.org
- Wikipedia, Amina Moghe Hersi · en.wikipedia.org
- Daily Monitor, 11 Nofembar 2013 · monitor.co.ug
- Wikipedia, Jamila Gordon · en.wikipedia.org
- WeShape, 27 Febraayo 2021 · weshape.tech
- Wikipedia, Nasra Agil · en.wikipedia.org
- Wikipedia, Salaam Somali Bank · en.wikipedia.org