Understanding Somalia and Somaliland (2008), I. M. Lewis: hordhac gaaban oo dhaqanka, taariikhda iyo bulshada

Buugga

Understanding Somalia and Somaliland: Culture, History, Society (Fahamka Soomaaliya iyo Somaliland: Dhaqanka, Taariikhda, Bulshada) waxaa qoray Ioan M. Lewis (1930 ilaa 2014), borofisar hawlgab ah oo cilmiga bulshada ka dhigi jiray London School of Economics, xubinna ka ahaa British Academy, kana shaqeeyay bulshada Soomaalida in ka badan konton sano. Hurst ayaa London ku daabacay August 2008. Jeldiga jilicsan wuxuu leeyahay 176 bog guud ahaan, qiyaastii 139 bog oo qoraalka ugu muhiimsan ah (Hurst; Leeds African Studies Bulletin). Buugaagtiisii hore ee boggan ku jira waa A Pastoral Democracy iyo Saints and Somalis.

Waxa ku jira

Buuggu wuxuu leeyahay saddex qaybood (Schweitzer Fachinformationen):

Dhaqanka: meelaha Soomaalidu ku nool yihiin, socdaalka iyo imaatinka Islaamka, qaybaha beelaha ee dhaqameed, qoyska iyo guurka, diinta, dhaxalka afka ee gabayga, iyo sida Soomaalidu isu arkaan qaran ahaan. Eeg Beelaha iyo abtirsiinyada, Sida Islaamku u soo gaaray Soomaalida iyo Gabayga Soomaalida.
Taariikhda: laga bilaabo qaybintii gumeysiga, xorriyadda iyo ololihii lagu midaynayay dhulka Soomaalidu degto oo dhan, ilaa dowladdii militariga iyo hantiwadaagga iyo xiriirkeedii Soofiyeetiga. Eeg Qaybintii, 1884 ilaa 1926 iyo Xilligii Siyaad Barre, 1969 ilaa 1991.
Bulshada iyo dhaqaalaha: hay'adaha miyiga, degitaanka, ganacsiga xoolaha, iyo bulshooyinka beeraleyda ah ee waqooyiga iyo koonfurta. Eeg Dhoofinta xoolaha.

Cutubyada dambe waxay daboolaan dib-u-dhalashadii Somaliland, faragelintii caalamiga ahayd, dowladihii ku-meel-gaarka ahaa ee lagu dhisay Carta 2000 iyo Mbagathi 2004, kor u kicii maxkamadaha Islaamiga ee Muqdisho, dimuqraadiyadda Somaliland, iyo Puntland. Buuggu wuxuu ku dhammaanayaa dhaqdhaqaaqii Islaamiga ahaa ee, sida Lewis qoray, keenay "muddo gaaban oo xasillooni la yaab leh ah" inta badan koonfurta Soomaaliya dabayaaqadii 2006 (Hurst). Eeg Somaliland, 1991 ilaa 2026, Puntland iyo Midowga Maxkamadaha Islaamiga, 2006.

Aragtidiisa Somaliland

Lewis wuxuu si gaar ah u eegay Somaliland. Wuxuu ku tilmaamay xallinta colaadaha ee odayaasha beelaha halkaas "guul dhab ahaan la yaab leh", wuxuuna ku doodayaa in habkan gudaha ka yimid uu ka shaqeeyay si ka wanaagsan nabadeyntii dibadda laga hoggaaminayay ee koonfurta (Leeds African Studies Bulletin). Dib-u-eegayaal qaar ayaa xusay in mowqifkiisu u guuray taageero adag oo dowlad-dhisidda Somaliland ah, iyo in culimo qaar ay u arkaan in habkiisu uu xiriirka qaraabanimada uga dhigo mid ka go'aamin badan nolol maalmeedka sida uu dhab ahaan yahay (BSOAS).

Sida loo qaabilay

Bulletin of the School of Oriental and African Studies wuxuu ku tilmaamay "hordhac kooban, sugan, aragti leh oo si fudud loo akhriyo oo ku saabsan mawduuc aad u murugsan". Journal of Modern African Studies wuxuu qoray in Lewis "uu weli ku baaqayo mucaaradkiisa aqoonta inay keenaan falanqeyn kale oo sidaas oo kale loo akhrin karo, ayna sugan tahay" (Hurst). Lionel Cliffe, Leeds African Studies Bulletin, wuxuu ku tilmaamay "buug-gacmeed yar" oo bixiya "macluumaad asal ah oo faa'iido u leh dadka dibadda ka yimid" (Leeds African Studies Bulletin).

Halka laga akhriyo

Jeldiga jilicsan waxaa daabaca Hurst, maktabado badanna way hayaan. Sharraxaad dheer oo isla dhulkaas ku saabsan waa Becoming Somaliland ee Mark Bradbury, oo Cliffe ay isla dib-u-eegis ku wada qortay.