Cabdirashiid Cali Sharmaarke (Abdirashid Ali Shermarke)

Waa kuma?

Cabdirashiid Cali Sharmaarke wuxuu ahaa Ra'iisul Wasaarihii ugu horreeyay ee Jamhuuriyadda Soomaaliyeed, 12 Luulyo 1960 ilaa 14 Juun 1964. Wuxuu ahaa madaxweynihii labaad, 6 Luulyo 1967 ilaa geeridiisii 15 Oktoobar 1969 (Wikipedia, Abdirashid Shermarke).

Dhalashada iyo waxbarashada

Wuxuu dhashay 1919 magaalada Xarardheere, gobolka Mudug (Castagno, Historical Dictionary of Somalia, 1975). Wuxuu ka dhashay qoys suldaan ah oo Hobyo ah (isla ishaas). Wikipedia waxay qortaa in qoyska aabbihiis yahay Majeerteen (Daarood), kan hooyadiisna Habar Gidir (Hawiye), iyo in hooyadiis ku korisay Muqdisho (Wikipedia).

Wuxuu dhigtay dugsi Qur'aan, kadibna 1932 wuxuu u guuray Muqdisho oo galay dugsi hoose. Wuxuu karraani ka ahaa maamulkii Talyaaniga, kadibna Maamulkii Militariga Ingiriiska (Castagno 1975). Wuxuu ku biiray Leegada Dhallinyarada Soomaaliyeed 1943, sannadkii la aasaasay (Wikipedia).

Xilligii daryeelka wuxuu wax ku bartay Dugsiga Siyaasadda iyo Maamulka iyo Machadka Sare ee Sharciga iyo Dhaqaalaha ee Muqdisho. Kadib wuxuu aaday Jaamacadda Rooma, wuxuuna 1958 ka qalin jabiyay cilmiga siyaasadda isagoo sharaf leh (Castagno 1975).

Ra'iisul Wasaare, 1960 ilaa 1964

Wuxuu ku biiray guddiga dhexe ee Leegada 1950. 1959 waxaa loo doortay Golaha Sharci-dejinta, xilkiisii ugu horreeyay ee siyaasadeed (Castagno 1975). Markii la dhisay Jamhuuriyadda Soomaaliyeed 1 Luulyo 1960, Madaxweyne Aadan Cabdulle Cismaan ayaa u magacaabay Ra'iisul Wasaare (Wikipedia). Wuxuu safarro badan ku tagay dibadda, wuxuuna raacay siyaasad dibadeed oo dhexdhexaad ah.

Madaxweyne, 1967 ilaa 1969

1967 baarlamaanku wuxuu u doortay Madaxweyne isagoo ka adkaaday Aadan Cabdulle Cismaan, kaas oo xilka si nabad ah ugu wareejiyay. Wuxuu dhaariyay 6 Luulyo 1967 (Wikipedia). Wuxuu caan ku ahaa inuu si xooggan ugu doodo Soomaalida ku nool meelaha ka baxsan Jamhuuriyadda. Madaxweyne ahaan wuxuu u dhaqaaqay xiriir nabadeed oo lala yeesho dalalka deriska ah (Castagno 1975). Ra'iisul Wasaarihiisu wuxuu ahaa Maxamed Xaaji Ibraahim Cigaal.

Geeridiisa

15 Oktoobar 1969, isagoo booqasho rasmi ah ku jooga Laascaanood, waxaa toogtay mid ka mid ah ilaaladiisa (Castagno 1975). Lix maalmood kadib, 21 Oktoobar 1969, ciidanku wuxuu xukunka la wareegay dagaal la'aan (Wikipedia). Taariikhyahannadu weli way ka doodaan sababta. Daraasad ayaa eegtay sababo shakhsi ah, kuwa Dagaalkii Qaboobaa iyo kuwo siyaasadeed (Ingiriis, African Security 10:2, 2017).

Kooban

Hoggaamiye ka tirsanaa Leegada Dhallinyarada oo Ra'iisul Wasaare ahaa 1960 ilaa 1964, Madaxweynena ahaa 1967 ilaa 1969. Wiilkiisa Cumar Cabdirashiid Cali Sharmaarke ayaa isna markii dambe noqday Ra'iisul Wasaare.