Ciidamadii Beljamka iyo Talyaaniga ee Soomaaliya, 1993: kiisaskii xadgudubka

Si kooban

Kanada, Beljamka iyo Talyaaniga dhammaantood waxay la kulmeen fadeexado ku saabsan sida askartoodu ula dhaqmeen Soomaalida intii lagu jiray howlgalladii ay QM taageertay ee 1992 ilaa 1994. Kiiska Kanada waxaa lagu sheegay Arrinta Soomaaliya ee Kanada, howlgalladuna Faragelintii QM, 1992 ilaa 1995. Boggani wuxuu diiwaangelinayaa kiisaska Beljamka iyo Talyaaniga sida ilaha ay u sheegaan. Askarta gaarka ah ee aan shacabka caan ku ahayn halkan laguma magacaabo.

Beljamka: baraashuudyadii Kismaayo

Baraashuudyada Beljamku waxay ka howlgalayeen agagaarka Kismaayo (eeg Faragelintii QM). Abriil 1997 wargeyska maalinlaha ah ee Brussels Het Laatste Nieuws wuxuu daabacay sawirro uu siiyay baraashuud hore, oo ay ku jiraan askar Soomaali dab dul haya iyo baraashuud ku kaadinaya Soomaali dhintay. Laba baraashuud ayaa la xiray, waxaana lagu soo oogay weerar iyo garaacid. Wasiirka Gaashaandhigga Jean-Pol Poncelet wuxuu yiri: "Tan si naxariis la'aan ah ayaan u maxkamadayn doonnaa. Dadka noocaas ahi ciidanka kuma habboona" (tarjumaad). Xeer-ilaaliyaha militariga, General Jean-Yves Minne, wuxuu sheegay in eedda ugu culus ay ku saabsanayd Soomaali lagu eedeeyay xatooyo, oo la sheegay in laba maalmood lagu xiray konteenar iyadoo aan biyo la siin, oo la helay isagoo dhintay (The Irish Times, 17 Abriil 1997).

30 Juun 1997 maxkamad militari ayaa sii daysay labadii baraashuud ee loo soo oogay sawirka dabka, iyadoo go'aamisay in dhacdadu ahayd "ciyaar madadaalo ah oo loogu talagalay in ilmaha laga reebo xatooyada" (tarjumaad). Xeer-ilaaliyayaashu waxay mid walba u codsadeen bil xarig ah (Spokesman-Review, AP, 1 Luulyo 1997).

Talyaaniga: sawirrada iyo guddiga Gallo

Juun 1997 wargeyska toddobaadlaha ah ee Talyaaniga Panorama wuxuu daabacay sawirro iyo waraysiyo sharraxaya jirdil iyo xadgudub ay askar Talyaani ahi sameeyeen 1993, oo ay ku jirto sawir uu sheegay inuu muujinayo askari kufsanaya haweeney Soomaali ah. Askari lug ah oo hore ayaa wargeyska u sheegay in, kadib markii lieutenant Talyaani ah la toogtay meel u dhow xeradooda, ciidamo Talyaani iyo Jarmal ahi saacad ay qoryaha darandooriga iyo bambooyin gacmeed ku garaaceen magaalada Jalalaqsi, iyadoo tuulada aysan wax ku lahayn. Jeneraallada Bruno Loi iyo Carmine Fiore, oo hoggaaminayay ciidankii 1993, ayaa codsaday in xilka laga qaado, dowladda Ra'iisul Wasaare Romano Prodi waxay sameysay guddi baaritaan (Deseret News, AP, 15 Juun 1997).

Guddigu, oo uu guddoomiye ka ahaa Ettore Gallo, guddoomiyihii hore ee Maxkamadda Dastuuriga, wuxuu su'aalay in ka badan 100 qof. Agoosto 1997 wuxuu soo saaray warbixin sheegaysa in "kiisas go'doonsan oo jirdil iyo midab-takoor ahi ay dhaceen" (tarjumaad), inaysan wax u dhimin ujeeddada bani'aadamnimo ee howlgalka, iyo in taliyayaasha sare aysan door ku lahayn (Deseret News, AP, 10 Agoosto 1997).

Ilaha way kala duwan yihiin

• Kiiska dabka ee Beljamka. Xeer-ilaalintu waxay codsatay bil xarig ah; maxkamaddu way sii daysay (AP).
• Talyaaniga. Panorama waxay daabacday sawirro iyo warbixinno askar oo xadgudub ku saabsan; guddiga Gallo wuxuu kiisaska ku tilmaamay go'doon, taliyayaasha sarena wuu ka saaray eedda.

Akhri ilaha asalka ah

• The Irish Times, "Belgian atrocities exposed" (1997): maqaal.
• Deseret News (AP), "Cases of torture, racism in Somalia by Italian troops are deemed isolated" (1997): maqaal.