Dowladda Hirshabeelle ee Soomaaliya: Jowhar, Beledweyne, taariikhda iyo hoggaamiyeyaasha

Sida ay ku bilaabatay

Hirshabeelle waxaa la sameeyay iyadoo la raacayo Qodobka 49aad ee dastuurka ku-meel-gaarka ah, kaas oo u oggolaanaya laba gobol ama in ka badan inay sameeyaan dowlad xubin ah. Waxay ahayd tii ugu dambaysay dowladaha la sameeyay 2012 kadib. Cali Cabdullaahi Osoble ayaa ku guuleystay doorashadii ugu horreysay ee hoggaanka Oktoobar 2016, baarlamaankuna wuxuu ansixiyay gole wasiiro oo 52 xubnood ah 11 Maarso 2017 (Hirshabelle).

Dhulka iyo dadka

Caasimaddu waa Jowhar, oo ku taal Shabeellaha Dhexe, magaalada labaadna waa Beledweyne oo ku taal Hiiraan. Webiga Shabeelle wuxuu dhex maraa labada gobolba, beerahiisuna waxay quudiyaan qayb weyn oo koonfurta ah. Sahankii dadweynaha ee 2014 wuxuu tiriyay ilaa 1.03 milyan oo qof; qiyaas 2019 ah waxay sheegtay ilaa 1.96 milyan (Hirshabelle). Hawaadle, Abgaal iyo beelo kale ayaa halkan ku nool, iyo sidoo kale Shiidle, Bantuuga Soomaaliyeed iyo bulshooyin kale oo webiga ku nool (Heritage Institute, Nofembar 2025). Dowladda beel keliya ma leh.

Hoggaamiyeyaasha

• Cali Cabdullaahi Osoble, la doortay Oktoobar 2016, baarlamaanku xilka ka qaaday 2017
• Maxamed Cabdi Waare, la doortay Sebtembar 2017
• Cali Cabdullaahi Xuseen "Guudlaawe", la doortay 2020 isagoo helay 86 cod oo 99 ka mid ah (Hirshabelle), dib loo doortay 24 Oktoobar 2026 (Horseed Media)

Bulshada ka hortagta al-Shabaab

Bartamihii 2022 kooxo difaac deegaan oo loo yaqaan Macawiisley ayaa ka kacay al-Shabaab gudaha Hiiraan, iyagoo ka cadhaysan canshuurahooda iyo qorista xoogga ah. Odayaal dhaqameed, oo uu ka mid ahaa marxuum Cilmi Xagar Guure, ayaa hoggaamiyay bilowgii kacdoonka (Hiiraan Online). Dowladda federaalku waxay hubaysay oo taageertay kooxahaas, 2025na waxay bilowday inay ku darto ciidanka qaranka (Ma'awisley).

Waxa ay ka dhigan tahay dadka

Hoggaamiyeyaasha Hirshabeelle waxay sheegaan in dagaalyahannadii kacay 2022 ay weli u baahan yihiin taageero dheeraad ah (AllAfrica).

Halka ay ku jirto nidaamka federaalka

Qodobka 1aad ee dastuurka ku-meel-gaarka ah ee 2012 wuxuu leeyahay "Soomaaliya waa dowlad federaal ah". Fikraddu waxay ku jirtay heshiis kasta oo nabadeed oo waaweyn tan iyo Qaahira 1997, shirkii Mbagathi ee 2004 ayaana qaatay (Heritage Institute). Laba gobol ama in ka badan ayaa isku biiri kara si ay u sameeyaan dowlad xubin ah. Dowlad kastaa waxay leedahay hoggaamiye, baarlamaan iyo dastuur u gaar ah, waxayna la shaqaysaa dowladda federaalka ee Muqdisho. Eeg sida nidaamka federaalku u shaqeeyo.