Xaawo Taako (Hawo Tako)

Waa kuma?

Xaawo Taako waxay xubin ka ahayd Leegada Dhallinyarada Soomaaliyeed. Waxay dhimatay kadib rabshadihii Muqdisho ee Janaayo 1948, xilligii booqashada Guddiga Afarta Quwadood (Castagno, Historical Dictionary of Somalia, 1975, "Hawa Osman Tako"). Waxaa loo arkaa geesiyad qaran (isla ishaas). Magaceeda waxaa la siiyay waddooyin iyo xarumo, taallo loogu talagalayna waxay ku taal Muqdisho (Somali Architecture, "Xaawo Taako").

Halka ay ka timid

Ilaha kuma heshiinayaan dhalashadeeda. Wikipedia waxay bixisaa 1925, waxayna magacawdaa Qabri Bayax, oo maanta ku taal Deegaanka Soomaalida ee Itoobiya (Wikipedia, Hawo Tako). Kaydka Somali Architecture wuxuu leeyahay waxay dhalatay 1920-meeyadii koonfurta Soomaaliya (Somali Architecture). Magaceeda kale, Xaawo Cismaan, wuxuu sheegayaa magaca aabbeheed, Cismaan.

Wixii dhacay Janaayo 1948

Dagaalkii Labaad ee Adduunka kadib, afarta quwadood (Ingiriiska, Faransiiska, Maraykanka iyo Midowga Soofiyeeti) waxay go'aamin jireen mustaqbalka gumaystihii hore ee Talyaaniga. Waxay Muqdisho u direen guddi Janaayo 1948 si ay u maqlaan waxa Soomaalidu doonayaan (Castagno 1975).

11 Janaayo 1948 bannaanbax weyn ayaa ka dhacay Muqdisho (Somali Architecture). Magaalada dagaal ayaa ka qarxay. Xaawo Taako si xun ayay u dhaawacantay, waana dhimatay (Castagno 1975).

Sida ay u dhimatay ilaha ayaa ku kala duwan:

Qaamuuska Castagno wuxuu qoray in "la yiri fallaar ayaa lagu dilay" (Castagno 1975; turjumaad).
Kaydka Somali Architecture wuxuu leeyahay si xun ayay u dhaawacantay, maalmo kadibna way dhimatay (Somali Architecture).
Goobjoog News waxay leedahay waxay xubnaha Leegada ka hoggaamisay xarunta xisbiga si ay u ilaaliyaan bannaanbaxa, waxayna ku dhimatay iska horimaadyadii (Goobjoog News, 11 Jan 2016).
Wikipedia waxay xustaa in ilo qaar ay leeyihiin waxay dhimatay iyadoo isku dayaysay inay rabshadaha dad kale ka ilaaliso (Wikipedia).

Sida Soomaalidu u xasuusato

1971 taallo loogu talagalay ayaa la dhigay hortooda Tiyaatarka Qaranka ee Soomaaliyeed ee Muqdisho (Castagno 1975). Waxay ag taal tiyaatarka iyo Matxafka Qaranka (Somali Architecture). Ururka Dimuqraadiga Haweenka Soomaaliyeed, oo la aasaasay 1977, waxaa loo sameeyay xusuusteeda (Wikipedia). Sawirkeeda waxaa lagu daabacay boorar iyo lacag waraaqeed (Goobjoog News).

Kooban

Xubin dhaqdhaqaaqa xorriyadda ka mid ahayd oo lagu dilay Muqdisho 1948, laba iyo toban sano ka hor madax-bannaanida.