Hay'adaha
Doorashooyinka Puntland
Golaha Wakiilada Puntland, oo ka kooban 66 xubnood, ayaa doorta madaxweynaha dowlad-goboleedka. Xubnaha waxaa lagu soo xushaa odayaal iyo ergooyin. Tan iyo 1998 madaxweyne kasta sidaas ayaa loo doortay, kii ugu dambeeyayna waa Saciid Cabdullaahi Deni, oo dib loo doortay 8 January 2024. Puntland waxay qabatay doorashadeedii ugu horreysay ee golayaasha deegaanka ee qof iyo cod ah saddex degmo October 2021, kadibna 30 degmo 25 May 2023, iyadoo Kaah ay heshay kuraasta ugu badan. Puntland waxay diidan tahay guddiga doorashooyinka federaalka iyo qorshaha doorashada 2027.
Sida Puntland u doorato hoggaamiyeyaasheeda
- Golaha Wakiilada: Puntland waxay leedahay hal gole oo ka kooban 66 xubnood, oo loo doorto muddo shan sano ah. Dastuurkii 2012 wuxuu xisbiyada siyaasadda ku xadday saddex, wax-ka-beddelkii 2023-na wuxuu ugu horrayn doonayay inuu oggolaado wax ka badan (Dastuurka Puntland, FAOLEX).
- Madaxweynaha: odayaasha deegaanka ayaa xusha ergooyin, ergooyinkuna waxay doortaan xildhibaannada, baarlamaankuna wuxuu doortaa madaxweynaha iyo ku-xigeenkiisa (Puntland presidential election, Wikipedia).
- Isbeddelkii 2023 iyo dib uga noqoshadiisa: wax-ka-beddelkii 25 July 2023 wuxuu u wareejiyay doorashada madaxweynaha cod toos ah. Dagaal ayaa ka dhacay Garoowe June 2023 intii baarlamaanku doodayay, xabbad joojin ayaana la isku raacay 21 June (Reuters, 21 June 2023). Codka tooska ah ee madaxweynaha waa laga tegay November 2023, baarlamaankuna mar kale ayuu doortay madaxweynaha January 2024.
Hay'adaha Puntland, eeg Hay'adaha Puntland.
Doorashooyinka madaxweynaha
| Taariikhda | La doortay | Sida |
|---|---|---|
| 1 August 1998 | Cabdullaahi Yuusuf Axmed | Aasaaskii Puntland |
| 14 November 2001 | Jaamac Cali Jaamac | Odayaal dhaqameed ayaa doortay; doorashadiisa waa lagu murmay |
| 8 January 2005 | Maxamuud Muuse Xirsi "Cadde" | Golaha Wakiilada |
| 8 January 2009 | Cabdiraxmaan Maxamed Faroole | Golaha Wakiilada |
| 8 January 2014 | Cabdiweli Maxamed Cali "Gaas" | Golaha Wakiilada |
| 8 January 2019 | Saciid Cabdullaahi Deni | Golaha Wakiilada; 35 cod iyo 31, wareegga saddexaad |
| 8 January 2024 | Saciid Cabdullaahi Deni | Golaha Wakiilada; 45 cod iyo 21 |
Ilaha: Puntland presidential election, Wikipedia; Africanews, January 2019; 2024 Puntland presidential election, Wikipedia. Ilaha way ku kala duwan yihiin in kii labaad ee 2019 uu ahaa Asad Cismaan Cabdullaahi ama Cabdiweli Gaas.
Doorashooyinka tooska ah ee golayaasha deegaanka
25 October 2021: saddex degmo. Qardho, Eyl iyo Ufeyn ayaa qabtay doorashadii ugu horreysay ee qof iyo cod ah ee golayaasha deegaanka Puntland, 87 kursi. 46,839 codbixiye oo diiwaangashan, 61.6 boqolkiiba ayaa codeeyay. Kaah waxay heshay 35 kursi, Mideeye 25, Caddaalada iyo Sinnaanta 20, Horseed 3, Runta iyo Cadaaladda 2, Mustaqbal iyo Ifiye mid mid (2021 Puntland municipal elections, Wikipedia).
25 May 2023: 30 degmo. Wareeggii labaad wuxuu ka dhacay 30 ka mid ah 33-da degmo ee Puntland. In ka badan 387,000 codbixiye ayaa is diiwaangeliyay, badankoodna da'doodu waa 18 ilaa 30. 3,775 musharrax oo ka socda toddoba xisbi ayaa tartamay. Codbixinta waxaa dib loogu dhigay saddex degmo, oo ay ku jirto caasimadda Garoowe, kadib dhacdooyin amni (Africanews, 26 May 2023). Natiijada waxaa lagu dhawaaqay 3 June 2023:
| Xisbiga | Kuraasta (774) | Saamiga codadka |
|---|---|---|
| Kaah | 286 | 38.4% |
| Mideeye | 211 | 27.3% |
| Caddaalada iyo Sinnaanta | 133 | 16.2% |
| Ifiye | 78 | 7.3% |
| Mustaqbal | 57 | 8.6% |
| Shaqaalaha Xoogsatada Ah | 7 | 1.7% |
| Runta iyo Cadaaladda | 2 | 0.5% |
Isha: 2023 Puntland municipal elections, Wikipedia. Ka qaybgalku wuxuu ahaa 48.1 boqolkiiba (186,181 cod), haweenkuna waxay heleen 129 ka mid ah 774-ta kursi (17 boqolkiiba). Siyaasiyiin mucaarad ah ayaa Deni ku eedeeyay inuu hannaanka u jihaynayo kordhinta muddadiisa.
Puntland iyo doorashooyinka federaalka
- Wax-ka-beddelka federaalka: Puntland waxay joojisay aqoonsiga dowladda federaalka, waxayna diiday wax-ka-beddelkii dastuurka ee March 2026 (Africa at LSE, May 2026).
- Doorashooyinka deegaanka ee Sool iyo Cayn: February 2026, Wasaaradda Arrimaha Gudaha Puntland waxay sharci darro ku tilmaantay qorshaha guddiga doorashooyinka federaalka ee Sool, Buuhoodle iyo Galdogob. Waxay sheegtay in Galdogob ay codaysay May 2023. Guddigu wuxuu kadib Galdogob ka saaray liiskiisa (AllAfrica / Shabelle, 24 February 2026).
- Jadwalka 2027: 31 October 2026, Deni wuxuu diiday jadwalka federaalka ee doorashada madaxweynaha 15 May 2027, wuxuuna ku baaqay gole ku-meelgaar ah oo dalka u horseeda doorashooyin (Dawan Africa, 31 October 2026).
Eeg Doorashooyinka Soomaaliya.
Saldhigga sharci
Dastuurka Puntland, oo la ansixiyay 18 April 2012 waxna laga beddelay 25 July 2023, iyo sharciyada doorashada iyo xisbiyada siyaasadda ee Puntland.
Ilaha
- Dastuurka Puntland, FAOLEX · faolex.fao.org
- Puntland presidential election, Wikipedia · en.wikipedia.org
- Reuters, 21 June 2023 · reuters.com
- Africanews, January 2019 · africanews.com
- 2024 Puntland presidential election, Wikipedia · en.wikipedia.org
- 2021 Puntland municipal elections, Wikipedia · en.wikipedia.org
- Africanews, 26 May 2023 · africanews.com
- 2023 Puntland municipal elections, Wikipedia · en.wikipedia.org
- Africa at LSE, May 2026 · blogs.lse.ac.uk
- AllAfrica / Shabelle, 24 February 2026 · allafrica.com
- Dawan Africa, 31 October 2026 · dawan.africa