Taariikhda
Qaraxyadii ugu dhimashada badnaa Muqdisho: 2017, 2019 iyo 2022
Saddex qarax oo baabuur xamuul iyo baabuur yaryar ah oo Muqdisho ka dhacay ayaa dilay dad ka badan weerar kasta oo kale oo taariikhda dhow ee Soomaaliya. 14 Oktoobar 2017 gaari xamuul ah oo ka qarxay isgoys mashquul ah ayaa dilay ugu yaraan 512 qof, markii dambena lagu tiriyay 587. 28 Diseembar 2019 gaari xamuul ah oo ka qarxay barta koontaroolka Ex-Control Afgooye ayaa dilay ugu yaraan 81, badankood arday; al-Shabaab ayaa sheegatay. 29 Oktoobar 2022 laba baabuur oo ka qarxay meel u dhow wasaaradda waxbarashada ee isgoyska Zoobe ayaa dilay ugu yaraan 100, markii dambena lagu tiriyay 121; al-Shabaab ayaa sheegatay.
Si kooban
Boggani wuxuu isu keenayaa saddexda qarax ee Muqdisho ee dhimashada ugu badan lahaa tan iyo markii dowladdu ku soo laabatay magaalada. Wuxuu diiwaangelinayaa waxa la soo sheegay, tirooyinka sida ay isu beddeleen, iyo cidda sheegatay. Colaadda ballaaran waxaa lagu sharraxay Al-Shabaab iyo Duullaankii ka dhanka ahaa al-Shabaab, 2022 ilaa 2025. Weerarradii hore waxaa lagu sheegay Weerarradii waaweynaa ee Muqdisho, 2009 ilaa 2013.
14 Oktoobar 2017
Gaari xamuul ah oo qarax lagu rakibay ayaa ka qarxay isgoys dad badan ku jiraan oo u dhow Hotel Safari ee degmada Hodan; booyad shidaal oo agtiisa taagnayd ayaa dabka sii huriyay (Wikipedia, 14 October 2017 Mogadishu bombings, oo soo xiganaysa The Guardian, 16 Oktoobar 2017).
- Dhimashada. Dowladdu waxay 20 Oktoobar sheegtay 358 dhintay iyo 228 dhaawacmay (Al Jazeera, 20 Oktoobar 2017). Al Jazeera markii dambe waxay soo warisay 512 dhintay; Wikipedia waxay bixisaa ugu yaraan 587, Maarso 2018 (Wikipedia, oo soo xiganaysa Hiiraan Online, 5 Maarso 2018).
- Mas'uuliyadda. Koox ma sheeganin. Saraakiishu waxay eedda saareen unug al-Shabaab ah. The Economist waxay soo warisay in gaariga xamuulku maray laba barood oo koontarool iyadoo aan rarkiisa la baarin (Wikipedia).
- Kadib. Madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo wuxuu ku dhawaaqay saddex maalmood oo baroor-diiq ah wuxuuna deeqay dhiig, kumanaan qofna waxay Muqdisho ka dhigeen bannaanbax ka dhan ah weerarka. Febraayo 2018 maxkamad militari ayaa laba nin ku xukuntay dil; mid ka mid ah, Xasan Aadan Isaaq, ayaa la toogtay 14 Oktoobar 2018 (Wikipedia, oo soo xiganaysa Bloomberg iyo AP). Al Jazeera waxay Janaayo 2018 soo warisay in in ka badan 1,500 carruur ah ay agoon noqdeen (Al Jazeera, 31 Janaayo 2018).
28 Diseembar 2019
Gaari xamuul ah oo qarax lagu rakibay ayaa ka qarxay saacadaha mashquulka barta koontaroolka Ex-Control Afgooye ee cirifka galbeed ee magaalada. Tirada markii hore waxaa lagu sheegay 78, kadibna ugu yaraan 81 (Al Jazeera, 31 Diseembar 2019). Dadka dhintay waxaa ka mid ahaa ugu yaraan 15 arday oo Jaamacadda Banaadir ah, oo baskoodii yaraa burburay, iyo laba injineer oo Turki ah oo dhisayay waddo ka bilaabanaysa barta koontaroolka; Wikipedia markii dambe waxay bixisaa ugu yaraan 85 dhintay iyo in ka badan 140 dhaawacmay, qaarkood loo qaaday Turkiga iyo Qadar si loo daaweeyo (Wikipedia, December 2019 Mogadishu bombing).
- Mas'uuliyadda. Al-Shabaab waxay sheegatay 30 Diseembar, iyadoo sheegtay inay beegsatay kolonyo ciidamo Turki iyo Soomaali ah (Al Jazeera, 31 Diseembar 2019).
- Jawaabta. Ra'iisul Wasaare Xasan Cali Kheyre wuxuu sameeyay guddi qaran oo u xilsaaran dhaawacyada iyo qoysaska la dhibaateeyay. Ciidamada Soomaalida iyo Maraykanku waxay kadib duqeymo cirka ah ka fuliyeen Shabeellaha Hoose (Wikipedia, oo soo xiganaysa Reuters iyo VOA). Xoghayaha Guud ee QM António Guterres wuxuu ku tilmaamay "dembi naxdin leh" (tarjumaad) (Al Jazeera, 29 Diseembar 2019).
Hotel Xayaat, Agoosto 2022
Dagaalyahanno al-Shabaab ah ayaa weeraray Hotel Xayaat ee Muqdisho fiidnimadii Jimcaha 19 Agoosto 2022, ciidamada amniguna waxay go'doominta soo afjareen habeenkii Sabtida, qiyaastii 30 saacadood kadib. Wasaaradda caafimaadku waxay sheegtay in 21 qof la dilay, 117na dhaawacmeen, maamulkuna wuxuu sheegay in in ka badan 100 qof, oo ay ku jiraan haween iyo carruur, la badbaadiyay. Ra'iisul Wasaare Xamse Cabdi Barre wuxuu al-Shabaab ugu yeeray "carruurta naarta" (tarjumaad), wuxuuna ballan qaaday in la xisaabtamo saraakiishii aan waajibkooda gudan (Al Jazeera, 22 Agoosto 2022). Wuxuu ahaa go'doomin hub iyo qarax ah ee ma ahayn hal qarax, khasaarihiisuna wuu ka yaraa saddexda qarax ee boggan.
29 Oktoobar 2022
Laba baabuur oo qarax lagu rakibay ayaa daqiiqado u dhexeeyaan ka qarxay meel u dhow wasaaradda waxbarashada ee isgoyska Zoobe, isla aaggii 2017; kii labaad wuxuu qarxay markii gawaarida gurmadku yimaadeen (Wikipedia, oo soo xiganaysa Al Jazeera iyo AP). Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud wuxuu sheegay in ugu yaraan 100 qof la dilay, qiyaastii 300na dhaawacmeen, wuxuuna weerarka ku tilmaamay "mid foolxun" (tarjumaad) (Al Jazeera, 30 Oktoobar 2022). Tirada markii dambe waxay gaartay ugu yaraan 121 (Wikipedia, 2022 Somali Ministry of Education bombings, oo soo xiganaysa Voice of America).
- Mas'uuliyadda. Al-Shabaab waxay weerarka sheegatay 1 Nofembar, iyadoo wasaaradda ugu yeertay "saldhig cadow" (tarjumaad) (Wikipedia, oo soo xiganaysa AP).
- Jawaabta. Madaxweynuhu wuxuu dibadda ka codsaday dhakhaatiir iyo agab caafimaad, wuxuuna carruurta dhibbanayaasha u ballan qaaday waxbarasho bilaash ah. Amnesty International waxay weerarka lagu qaaday dadka rayidka ah ku tilmaantay dembi dagaal (Wikipedia, oo soo xiganaysa VOA iyo Amnesty International).
Ilaha way kala duwan yihiin
- Tirada 2017. 358 (dowladda, Oktoobar 2017), 512, iyo 587 (Maarso 2018) dhammaan waa la soo sheegay.
- Tirada 2019. Ugu yaraan 78, 81 ama 85, iyadoo ku xiran taariikhda warbixinta.
- Tirada 2022. Ugu yaraan 100 (madaxweynaha, 30 Oktoobar 2022) ama ugu yaraan 121 (warbixinnada dambe).
Akhri ilaha asalka ah
Ilaha
- Wikipedia, 14 October 2017 Mogadishu bombings · en.wikipedia.org
- Al Jazeera, 20 Oktoobar 2017 · aljazeera.com
- Al Jazeera, 31 Janaayo 2018 · aljazeera.com
- Al Jazeera, 31 Diseembar 2019 · aljazeera.com
- Al Jazeera, 29 Diseembar 2019 · aljazeera.com
- Al Jazeera, 22 Agoosto 2022 · aljazeera.com
- Al Jazeera, 30 Oktoobar 2022 · aljazeera.com