Duullaankii ka dhanka ahaa al-Shabaab iyo Macawisley, 2022 ilaa 2025

Si kooban

Boggani wuxuu ka sheekeynayaa hal olole: dagaalkii ay dowladda federaalku 2022 ku dhawaaqday ee ka dhanka ahaa al-Shabaab, oo ay ku dagaallameen Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, dagaalyahanno beeleed iyo saaxiibbo shisheeye, iyo weerar-celintii al-Shabaab ee 2025. Wuxuu diiwaangelinayaa ficillada ciidan kasta sida ilaha ay u sharraxaan.

Waa kuwama Macawisley

Macawisley (sidoo kale loo qoro Macwiisley) waa magac loo yaqaan dagaalyahannada beelaha deegaanka. Wuxuu ka yimid macawiska ay qaar badan oo ka mid ahi xirtaan, oo ka duwan dirayska askarta. Garowe Online waxay kuwa Hiiraan ku tilmaantay "maleeshiyaad shacab" (tarjumaad) oo ka tirsan beesha Xawaadle, oo al-Shabaab kula dagaallama miyiga ku hareeraysan Beledweyne (Garowe Online, 21 Maajo 2025). Dagaalyahanno ka socda beelo kale oo Hiiraan, Shabeellaha Dhexe iyo Galgaduud ah, oo ay ka mid yihiin Abgaal iyo Gaaljecel, ayaa ku biiray wejiyadii dambe.

Wejigii koowaad, Agoosto 2022 ilaa 2023

Daisy Muibu iyo Yayedior Mbengue, oo wax ku qoray CTC Sentinel ee West Point, waxay diiwaangeliyeen in duullaanku bilaabmay Agoosto 2022. Ciidamada federaalku waxay garab dagaallamayeen Macawisley, waxayna heleen taageero diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Maraykanka iyo Turkiga. Warbixin ACLED oo Abriil 2023 ah ayaa tirisay in ka badan 215 meelood oo dib loo qabsaday wejigii koowaad, inta badan dowlad-goboleedyada Hirshabeelle iyo Galmudug (CTC Sentinel, Maajo 2025).

Magaalooyinka la qabsaday waxaa ka mid ahaa Aadan Yabaal oo ku taal Shabeellaha Dhexe, oo hore u ahayd xarun al-Shabaab, Diseembar 2022 (isla ishaas). Janaayo 2023 dowladdu waxay sheegtay inay tababari doonto oo qalabayn doonto 24,000 askari oo dheeraad ah ilaa 2024, inta badan lacag ka timid Imaaraadka iyo Qadar (Paul D. Williams, CTC Sentinel, Abriil 2024).

Hakadka, 2023

Wejiga labaad, Howlgalka Libaaxa Madow (Operation Black Lion), waxaa loogu talagalay inuu koonfur u dhaqaaqo oo uu weeraro xarumaha al-Shabaab ee Jubbaland iyo Koonfur Galbeed. Juun 2023 waa la dib dhigay. Agoosto 2023 al-Shabaab waxay weerartay fariisimaha ciidanka ee Cowsweyne oo ku taal Galgaduud, khasaare culusna way geysatay, safkii koonfurta Galmudugna wuu burburay (CTC Sentinel, Maajo 2025). Williams wuxuu soo tebiyay in in ka badan 1,300 askari oo Gorgor ah oo Turkigu tababaray ay ka goosteen intii duullaanku socday, boqollaal kalena la dilay (CTC Sentinel, Abriil 2024).

Soo laabashadii al-Shabaab, 2025

Al-Shabaab waxay weerar-celinteeda bilowday Febraayo 2025, wax yar ka hor Ramadaan, inta badan Shabeellaha Dhexe. Waxay dib u qabsatay Aadan Yabaal qiyaastii 16 Abriil 2025, bartamihii Maajona waxay dib u qabsatay inta badan dhulkii Shabeellaha Dhexe ee ay lumisay tan iyo 2022. Dagaalyahannadeedu waxay hoobiyeyaal ku garaaceen saldhigga ciidanka ee Afgooye, oo qiyaastii 30 km u jira Muqdisho. 18 Maarso 2025 qarax meel u dhow Muqdisho ayaa lala beegsaday Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, oo aan waxba noqon (CTC Sentinel, Maajo 2025). Eeg Xasan Sheekh Maxamuud.

Hiiraan, Garowe Online waxay Maajo 2025 soo warisay in dagaalyahannada Xawaadle "loo daayay inay keligood la dagaallamaan al-Shabaab" (tarjumaad) markii taageerada federaalku yaraatay, saraakiil deegaankuna waxay sheegeen in "taageerada dowladdu aad u yaraatay" (tarjumaad) (Garowe Online, 21 Maajo 2025). Al-Shabaab waxay qabsatay Moqokori 7 Luulyo 2025 kadib dagaal bilooyin socday (Garowe Online, sida al-Shabaab u qabsatay Moqokori).

Duqeymaha cirka

Duqeymaha cirka ee Maraykanku si weyn ayay u kordheen 2025: mashruuca Mapping Militants ee Jaamacadda Stanford wuxuu tiriyay qiyaastii 30 inta u dhexeysa Janaayo iyo Maajo 2025, marka loo eego 51 dhammaan 2021 ilaa 2024 (Mapping Militant Organizations, Stanford University). Turkigu wuxuu tan iyo dabayaaqadii 2022 duulinayay diyaarado aan duuliye lahayn oo hubeysan oo taageeraya ciidanka (CTC Sentinel, Abriil 2024).

Yaa dhibaatooday?

Ilaha waxay diiwaangeliyeen dhibaatada dadka rayidka ah ee degmooyinka lagu loollamayay. QM waxay soo warisay in al-Shabaab 2022 qortay qiyaastii 900 carruur ah, 663na afduubtay (CTC Sentinel, Abriil 2024). Dhinaca bani'aadamka, eeg Al-Shabaab: waxyeellada ay geysato iyo sida Soomaalidu uga jawaabto.

Ilaha way kala duwan yihiin

• Inta dhul ee gacmaha kala beddeshay. Tirooyinka dowladda, al-Shabaab iyo kuwa madaxa-bannaan way kala duwan yihiin; kuwa ACLED ayaa ugu badan ee la xigto.
• Khasaaraha. Dowladda iyo al-Shabaab mid walba tirooyin u gaar ah ayuu soo saaraa, wayna kala duwan yihiin.

Akhri ilaha asalka ah

• Daisy Muibu iyo Yayedior Mbengue, "Somalia at a crossroads", CTC Sentinel 18:5 (2025): maqaal.
• Paul D. Williams, "The Somali National Army versus al-Shabaab: A net assessment", CTC Sentinel 17:4 (2024): maqaal.