Taariikhda
Dagaalladii Kismaayo, 2006 ilaa 2012
Gacanta dekedda Kismaayo dhowr jeer ayay gacmo kala beddeshay 2006 ilaa 2012. Maxkamadaha Islaamigu waxay qabsadeen Sebtembar 2006, waxayna ka baxeen ka hor intaan ciidamada Itoobiya iyo dowladdu soo gelin 1 Janaayo 2007. Al-Shabaab iyo Islaamiyiin la safnaa waxay Agoosto 2008 ka qabsadeen maleeshiyaad beeleed, dagaal ay ku dhinteen in ka badan 70. Al-Shabaab waxay kadib magaalada ugu dagaallantay xulafadeedii hore ee Xisbul Islaam laga bilaabo 1 Oktoobar 2009. 29 Sebtembar 2012 al-Shabaab way ka baxday kadib markii ciidamo Kenya, Soomaali iyo Raaskambooni ahi ay meel u dhow ka soo degeen.
Si kooban
Kismaayo, dekedda ugu weyn ee gobollada Jubba, si isdaba joog ah ayaa loogu dagaallamay sababtoo ah dekeddeeda iyo garoonkeeda diyaaraduhu waxay keeni jireen canshuur iyo ganacsi. Boggani wuxuu sharraxayaa isbeddel kasta oo gacanta magaalada ku dhacay 2006 ilaa 2012 sida ilaha ay u sheegaan. Dhacdooyinka dambe waxaa lagu sheegay Ciidamada amniga Jubbaland iyo Madaxweynayaasha Jubbaland.
2006 ilaa Janaayo 2007: Maxkamadaha Islaamiga
Ciidamada Midowga Maxkamadaha Islaamiga waxay Sebtembar 2006 Kismaayo kala wareegeen Isbahaysiga Dooxada Jubba. Kadib markii maxkamaduhu Muqdisho lumiyeen Diseembar 2006, odayaasha beelaha Kismaayo ayaa u sheegay inay baxaan; mid ka mid ah, Maxamed Carab, wuxuu yiri: "Waxaan u sheegnay inay jabi doonaan, magaaladeennana ay burburi doonto" (tarjumaad). Ciidamada Itoobiya iyo dowladda ku-meel-gaarka ahi waxay magaalada galeen 1 Janaayo 2007 (Wikipedia, Fall of Kismayo, oo soo xiganaysa The New York Times iyo The Guardian). Eeg Dagaalkii Soomaaliya, 2006 ilaa 2009.
Agoosto 2008: al-Shabaab iyo Islaamiyiinta oo soo laabtay
20 ilaa 22 Agoosto 2008 dagaalyahanno Islaamiyiin ah ayaa weeraray magaalada, oo ay haysteen maleeshiyaad Mareexaan ah oo u daacad ahaa Barre Aadan Shire Hiiraale, waxayna qabsadeen markii maleeshiyaadku ka baxeen. Long War Journal waxay soo warisay in ka badan 70 qof oo la dilay iyo in Maxkamadaha Islaamigu qabsadeen magaalada (Long War Journal, 22 Agoosto 2008). Wikipedia waxay taliyayaashii weerarka u magacawday Axmed Madoobe iyo Xasan al-Turki, waxayna diiwaangelisay qiyaastii 35,000 qof oo barakacay (Wikipedia, Battle of Kismayo (2008), oo soo xiganaysa Garowe Online iyo CNN).
Oktoobar 2009: al-Shabaab iyo Xisbul Islaam
Kooxihii Kismaayo qabsaday 2008 ayaa kadib kala jabay. Guutada Raas Kambooni iyo Canoole, oo ahaa garabyo ka tirsan Xisbul Islaam, waxay diideen maamul cusub oo al-Shabaab dhistay oo iyaga ka reebay; canshuuraha dekeddu waxay labada dhinacba u ahaayeen il dhaqaale oo muhiim ah (VOA, Oktoobar 2009). 1 Oktoobar 2009 al-Shabaab waxay weerartay degmooyinka waqooyiga magaalada ee Xisbul Islaam haysatay, waxaana ugu yaraan 30 qof lagu dilay dagaal socday in ka badan shan saacadood. Afhayeenka al-Shabaab Sheekh Xasan Yacquub wuxuu ku dhawaaqay "jihaad" ka dhan ah Xisbul Islaam; afhayeen kale, Cali Maxamuud Raage, ayaa markii dambe sheegay in kooxdu la dagaallamayso Axmed Madoobe oo keliya (Long War Journal, 1 Oktoobar 2009). Al-Shabaab ayaa magaalada haysatay, labada garabna waxay u guureen tuulooyin qiyaastii 30 km u jira (VOA, 2009). Eeg Dhaqdhaqaaqa Raaskambooni.
Sebtembar 2012: weerarkii Kenya hoggaaminaysay
Saacadihii hore ee 28 Sebtembar 2012 ciidamo Kenya iyo Soomaali ah, oo ay taageerayeen duqeymo cirka ah, ayaa ka soo degay meel u dhow Kismaayo. Qiyaastii 12,000 qof ayaa magaalada ka tagay afartii toddobaad ee ka horreysay. Afhayeenka al-Shabaab, Cali Maxamuud Raage, wuxuu sheegay in kooxdu "amartay dib-u-gurasho xeeladeed saqdii dhexe" (tarjumaad) iyo inay sii dagaallami doonto; ra'iisul wasaare ku xigeenka Kenya, Musalia Mudavadi, wuxuu ku tilmaamay "guul weyn" (tarjumaad). Al Jazeera waxay magaalada ku tilmaamtay laf-dhabarta dhaqaalaha al-Shabaab, iyadoo loo marayo canshuuraha ganacsiga iyo maraakiibta (Al Jazeera, 29 Sebtembar 2012). Ciidamada Kenya iyo Raaskambooni waxay magaalada galeen 1 Oktoobar (Wikipedia, Battle of Kismayo (2012)). Eeg Ciidamada Kenya ee Soomaaliya.
Ilaha way kala duwan yihiin
- Dhimashada Agoosto 2008. In ka badan 70 (Long War Journal) ama ugu yaraan 89 (Wikipedia, oo soo xiganaysa CNN).
- Cidda hoggaaminaysay 2009. Al-Shabaab waxay sheegtay inay la dagaallamayso Axmed Madoobe, ee aysan la dagaallamin Xisbul Islaam; afhayeennada Xisbul Islaam waxay sheegeen in dagaalyahannadoodu is-difaacayeen (Long War Journal).
- Cidda magaalada qabsatay 2012. Al Jazeera waxay soo warisay ciidamo Kenya iyo Soomaali ah; Wikipedia waxay sidoo kale magacawdaa AMISOM iyo maleeshiyaadka Raaskambooni.
Akhri ilaha asalka ah
Ilaha
- Wikipedia, Fall of Kismayo · en.wikipedia.org
- Long War Journal, 22 Agoosto 2008 · longwarjournal.org
- Wikipedia, Battle of Kismayo (2008) · en.wikipedia.org
- VOA, Oktoobar 2009 · voanews.com
- Long War Journal, 1 Oktoobar 2009 · longwarjournal.org
- Al Jazeera, 29 Sebtembar 2012 · aljazeera.com