Taariikhda
Weerarkii qaraxa ee kolonyada madaxweynaha ee Muqdisho, 18 Maarso 2025
Talaadadii 18 Maarso 2025 bambo ayaa ka qarxday meel u dhow qasriga madaxtooyada ee Muqdisho, xilli kolonyada Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ay u ambabaxday garoonka diyaaradaha, iyadoo u socotay safka hore ee dagaalka ee Shabeellaha Dhexe. Madaxweynaha waxba kuma noqon. Al-Shabaab waxay sheegtay in dagaalyahannadeedu beegsadeen kolonyada. Weriye ka tirsan Reuters ayaa goobta ku arkay afar meyd; tirooyinkii dambe way ka badnaayeen. Waxaa ka mid ahaa dadkii dhintay weriye Maxamed Abuukar Dabashe, booliskuna wuxuu weerarka ka dib muddo kooban xiray in ka badan 20 weriye.
Kooban
18 Maarso 2025, intii lagu jiray weerar-celintii al-Shabaab ee Shabeellaha Dhexe (Middle Shabelle), bambo ayaa ka qarxday meel ku dhow kolonyada Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud (Hassan Sheikh Mohamud) ee Muqdisho (Mogadishu). Boggan wuxuu diiwaangelinayaa weerarka sida ay ilaha u wariyeen. Dagaalladii ku xeernaa waxaa looga hadlay Howlgalkii ka dhanka ahaa al-Shabaab, 2022 ilaa 2025.
Weerarka
Wakaaladda Associated Press waxay wariysay in bambo dhinaca waddada lagu dhigay ay ka qarxday meel u dhow qasriga madaxtooyada Talaadadii 18 Maarso, isla markii madaxweynaha laga soo saaray xarunta madaxtooyada isagoo saaran kolonyo u socotay garoonka diyaaradaha ee ugu weyn. Wuxuu u socday Shabeellaha Dhexe si uu u kormeero howlgallada militari ee ka dhanka ah al-Shabaab, waxbana kuma noqon. Wasaaradda Warfaafintu waxay qaraxa ku tilmaantay "fal fulaynimo iyo quus ka dhashay" (tarjumaad) (The Week, PTI/AP, 19 Maarso 2025). The Media Line waxay sheegtay in qaraxu ka dhacay degmada Xamar Jajab (Hamar-Jajab), qalabkana lagu dhex dhigay dhisme waddada ku yaal (The Media Line, 19 Maarso 2025).
Al-Shabaab waxay bayaan ay soo dhigtay kanaalkeeda Telegram ku tiri: "Dagaalyahannadayadu waxay beegsadeen kolonyo gaadiid ah oo sidday Xasan Sheekh Maxamuud markii ay ka soo baxayeen qasriga madaxtooyada." (tarjumaad) Reuters waxay wariysay in saacado ka dib warbaahinta dowladdu ay muujisay madaxweynaha oo jooga degmada Aadan Yabaal, oo ka tirsan Shabeellaha Dhexe, uuna ahaa weerarkii ugu horreeyay ee si toos ah loogu beegsado tan iyo 2014, xilligii muddo-xileedkiisii koowaad (Reuters, Yahoo News, 18 Maarso 2025).
Dadkii dhintay iyo weriyeyaasha
Weriye ka tirsan Reuters ayaa arkay meydadka afar qof oo ku ag yaallay qasriga (Reuters, 2025). Goobjoogayaal ay soo xigatay Associated Press ayaa tiriyay laba ama saddex (The Week, 2025). Wikipedia, oo ku tiirsan warbixinno dambe, waxay sheegtay ugu yaraan 10 qof oo dhintay, toddoba ka mid ahna ay ahaayeen ciidamada ammaanka, iyo 20 dhaawac ah (Wikipedia, Attempted assassination of Hassan Sheikh Mohamud).
Guddiga Difaaca Saxafiyiinta (CPJ) wuxuu wariyay in la dilay weriye Maxamed Abuukar Dabashe (Mohamed Abukar Dabashe); meydkiisa waxaa laga helay dhisme burburay oo u dhow goobta. Wuxuu sheegay in boolis hubeysan ay weerareen xafiisyada Risaala Media Corporation qiyaastii 20 daqiiqo kadib markii ay baahisay muuqaallo goobta laga duubay, ayna amreen in kanaalladeeda la damiyo, weriyeyaasheedana ay hayeen qiyaastii laba saacadood, iyo in ugu yaraan 17 weriye oo kale goobta lagu xiray muddo kooban. Af-hayeen u hadlay booliska ayaa hay'adda u sheegay in aan cidna la xirin, saraakiishuna ay hubinayeen aqoonsiga weriyeyaasha (CPJ, Maarso 2025).
Falcelinta
Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika, Maxamuud Cali Yuusuf (Mahmoud Ali Youssouf), ayaa qaraxa ku tilmaamay "isku day quus ka dhashay" (tarjumaad) oo al-Shabaab ay ku doonayso inay ku wiiqdo hoggaanka Soomaaliya (The Media Line, 2025). Safaaradda Ingiriiska ee Muqdisho waxay tiri: "Boqortooyada Midowday weli waa lammaane adag oo la taagan dowladda Soomaaliya" (tarjumaad) (The Week, 2025).
Ilaha way kala duwan yihiin
- Dhimashada. Afar meyd oo Reuters arkay; laba ama saddex oo goobjoogayaal tiriyeen (AP); ugu yaraan 10 sida ay tahay wadarta dambe ee Wikipedia.
- Weriyeyaasha la xiray. Ugu yaraan 22 sida uu CPJ tiriyay; booliska wuxuu sheegay in aan cidna la xirin (CPJ).
Adiga akhri ilaha asalka ah
- Committee to Protect Journalists (Guddiga Difaaca Saxafiyiinta), "Somali journalist killed in Al-Shabaab bombing, at least 22 others arrested for reporting attack" (Weriye Soomaaliyeed ayaa lagu dilay qarax al-Shabaab, ugu yaraan 22 kale ayaa loo xiray tebinta weerarka) (2025): maqaalka.
- Reuters, "Somali militants target presidential convoy in bomb attack, president safe" (Dagaalyahanno Soomaaliyeed ayaa qarax ku beegsaday kolonyada madaxweynaha, madaxweynuhu waa nabad qabaa) (2025): maqaalka.
Ilaha
- The Week, PTI/AP, 19 Maarso 2025 · theweek.in
- The Media Line, 19 Maarso 2025 · themedialine.org
- Reuters, Yahoo News, 18 Maarso 2025 · yahoo.com
- Wikipedia, Attempted assassination of Hassan Sheikh Mohamud · en.wikipedia.org
- CPJ, Maarso 2025 · cpj.org