Dhaqaalaha
Somali Airlines (Shirkadda Duulimaadyada Soomaaliyeed), 1964 ilaa maanta
Somali Airlines waxay ahayd shirkadda diyaaradaha qaranka Soomaaliya 1964 ilaa 1991. Waxay ku bilaabatay wadaag lala galay Alitalia ee Talyaaniga, waxay u duuli jirtay Rooma, Frankfurt, Qaahira, Jiddah, Abu Dhabi iyo Nairobi, waxayna joojisay duulimaadyada markii dagaalka sokeeye bilowday 1991. Luulyo 2025 dowladdu waxay saxiixday iibsashada laba Airbus A320 si dib loogu bilaabo; warbixinnadii ugu dambeeyay, Ogosto 2026, waxay duulimaadka ugu horreeya u qabteen bartamaha Sebtembar 2026.
Si kooban
Somali Airlines waxaa la aasaasay 5 Maarso 1964, waxayna bilowday duulimaadyo gudaha ah Luulyo 1964. Dowladda Soomaaliya iyo Alitalia mid kastaa wuxuu lahaa kala badh. 1977 dowladdu waxay iibsatay saamigii Alitalia. Xilligeedii ugu sarreeyay ee 1980-meeyadii waxay Boeing 707 kaga duuli jirtay Muqdisho iyo Berbera una duuli jirtay Yurub, Khaliijka iyo Bariga Afrika. Duulimaadyadu waxay joogsadeen 1991 markii dagaalka sokeeye bilowday (Wikipedia, Somali Airlines, oo soo xiganaysa Flight International iyo Encyclopedia of African Airlines ee Guttery).
Diyaaradaha iyo jidadka
Laga soo qaatay hagayaasha shirkadaha diyaaradaha ee sannadlaha ah ee Flight International:
- 1965: saddex Douglas DC-3 iyo laba Cessna 180, oo gudaha Soomaaliya iyo Cadan u duuli jiray (Flight International, 15 Abriil 1965).
- 1970: saddex DC-3, afar Vickers Viscount iyo laba Cessna 185 (Flight International, 26 Maarso 1970).
- 1974: Boeing 720B oo laga kireystay Tempair, diyaaraddii jet-ka ahayd ee ugu horreysay ee shirkadda (Flight International, 7 Febraayo 1974).
- 1985: laba Boeing 707-320C iyo laba Fokker F27, 714 shaqaale, oo Muqdisho iyo Berbera uga duula Abu Dhabi, Qaahira, Frankfurt, Jiddah, Nairobi iyo Rooma (Flight International, 30 Maarso 1985).
- 1987: dalab Airbus A310 ah oo loogu talagalay inuu beddelo 707-yada jidadka Yurub iyo Bariga Dhexe (Wikipedia, oo soo xiganaysa Flight International, 7 Nofembar 1987).
Adeeg Nairobi ah oo la bilaabay Janaayo 1966 ayaa la joojiyay Juun 1966 kadib markii Kenya mamnuucday duulimaadyada shirkadda, xilli xiisad u dhexeysay labada dal oo ku saabsanayd Gobolka Waqooyi Bari (NFD) (Wikipedia, oo soo xiganaysa Guttery 1998).
Shilalka
Aviation Safety Network waxay diiwaangelisay lix dhacdo, saddex ka mid ah dhimasho leh (Aviation Safety Network, Somali Airlines):
| Taariikhda | Goobta | Diyaaradda | Dhimashada |
|---|---|---|---|
| 6 Maajo 1970 | Muqdisho | Vickers Viscount | 5 ka mid ah 30 |
| 16 Ogosto 1975 | Boosaaso | Douglas C-47 | 0 ka mid ah 11 |
| 20 Luulyo 1981 | Balcad | Fokker F27 (duulimaadka 40) | 50 ka mid ah 50 |
| 17 Maajo 1989 | Nairobi | Boeing 707 | 0 ka mid ah 70 |
| 28 Juun 1989 | Hargeysa | Fokker F27 | 30 ka mid ah 30 |
Duulimaadka 40 wuxuu ku kala jabay hawo aad u qallafsan (Aviation Safety Network). Fokker-kii ku burburay kicitaanka kadib Hargeysa Juun 1989, jabhado ayaa sheegtay inay soo rideen (Aviation Safety Network; Flight International, Janaayo 1990).
Qorshayaasha dib loogu duulayo
- Luulyo 2012: dowladdu waxay ku dhawaaqday qorshe dib loogu soo nooleynayo shirkadda (Laanta, 24 Luulyo 2012).
- Diseembar 2017: Soomaaliya waxay dib ula wareegtay maamulka hawadeeda 27 sano kadib (Voice of America).
- 28 Luulyo 2025: xaflad lagu qabtay Xafiiska Ra'iisul Wasaaraha, dowladdu waxay saxiixday iibsashada laba Airbus A320 oo laga iibsaday Lima Holding Group si shirkadda dib loogu bilaabo. Wasiirka Gaadiidka Maxamed Faarax Nuux wuxuu sheegay in diyaaraduhu duuli doonaan laba bilood gudahood (SONNA, 29 Luulyo 2025; Hiiraan Online). Wuxuu sidoo kale sheegay in laba ama saddex diyaaradood oo kale ay ku xigi doonaan (TRT Afrika).
- 27 Oktoobar 2025: wasiirka gaadiidku wuxuu sheegay in duulimaadyadu dib u bilaabmi doonaan ka hor dhammaadka 2025 (ch-aviation, 31 Oktoobar 2025). Taariikhdaas waa la dhaafay iyadoon duulimaad dhicin.
- Ogosto 2026: hay'adda duulista rayidka waxay sheegtay in shirkaddu ku jirto "wejiyada ugu dambeeya", duulimaadka ugu horreeyana la filayo "qiyaastii bartamaha Sebtembar" 2026. Oggolaanshaha xakameynta iyo badbaadada ayaa weli loo baahnaa (ch-aviation, 19 Ogosto 2026; Bloomberg, 16 Ogosto 2026; Dawan Africa, 18 Ogosto 2026). Warbixin duulimaad ugu horreeyay ah lama helin markii boggan la hubiyay 12 Nofembar 2026.
Maanta shirkadaha diyaaradaha ee Soomaaliya ka duula waa shirkado gaar ah. Kuwa maxalliga ah ee ugu waaweyn waxaa ka mid ah Daallo Airlines iyo Jubba Airways (Wikipedia, Somali Airlines). Eeg Duulimaadyada Soomaaliya iyo Dhaqaalaha Muqdisho.
Ilaha way kala duwan yihiin
- Warbixinnadu waxay muddada tan iyo 1991 ku tilmaamaan 33, 34 ama 35 sano, iyadoo ku xiran taariikhda warbixinta.
- Iibiyaha A320-yada waxaa SONNA u qortay Lima Holding Group, warbixinno kalena Lema Holdings.
- Saamiga Alitalia waxaa lagu sheegaa 50 boqolkiiba aasaaska iyo 49 boqolkiiba markii dowladdu iibsatay 1977 (Wikipedia, oo soo xiganaysa Guttery 1998).
Ilaha
- Wikipedia, Somali Airlines, oo soo xiganaysa Flight International iyo Encyclopedia of African Airlines ee Guttery · en.wikipedia.org
- Flight International, 15 Abriil 1965 · web.archive.org
- Flight International, 26 Maarso 1970 · web.archive.org
- Flight International, 7 Febraayo 1974 · web.archive.org
- Flight International, 30 Maarso 1985 · web.archive.org
- Aviation Safety Network, Somali Airlines · asn.flightsafety.org
- Aviation Safety Network · aviation-safety.net
- Aviation Safety Network · aviation-safety.net
- Flight International, Janaayo 1990 · flightglobal.com
- Laanta, 24 Luulyo 2012 · laanta.net
- Voice of America · voanews.com
- SONNA, 29 Luulyo 2025 · sonna.so
- Hiiraan Online · hiiraan.com
- TRT Afrika · trtafrika.com
- ch-aviation, 31 Oktoobar 2025 · ch-aviation.com
- ch-aviation, 19 Ogosto 2026 · ch-aviation.com
- Bloomberg, 16 Ogosto 2026 · bloomberg.com
- Dawan Africa, 18 Ogosto 2026 · dawan.africa