Dekada Berbera

Si kooban

Berbera waa magaalo deked ah oo ku taal Gacanka Cadmeed ee Somaliland. Dekeddeedu waa tan ugu weyn Somaliland, waana waddo badeecaduhu Itoobiya uga yimaadaan uguna baxaan. DP World, oo ay leedahay dowladda Dubai, waxay haysataa heshiis 30 sano ah oo si toos ah 10 sano loogu kordhinayo, kaas oo la shaaciyay Sebtembar 2016 (CILT UK, Sebtembar 2016). Dowladda federaalka Soomaaliya ma aqoonsana heshiiskan (Garowe Online, 13 Janaayo 2026). Afarta deked ee waaweyn, eeg Dekedaha Soomaaliya.

Xilligii Midowga Soofiyeeti

1970-meeyadii Midowga Soofiyeeti wuxuu Berbera u adeegsaday saldhig taageero badeed. Qiimaynta sirdoonka difaaca Mareykanka ee 20 Febraayo 1976 waxay sheegtay "xarun taageero gantaalo oo Berbera laga dhisayo" iyo garoon diyaaradeed oo cusub oo ay filayso inuu noqdo xarunta ugu weyn ee Soofiyeetiga ka baxsan dalkiisa ee hawlaha Badweynta Hindiya. Waxay kale oo sheegtay in maraakiibta Soofiyeetigu heli karaan meelo gaar ah oo militari oo lagu xiro laguna dayactiro, oo ka duwan dekedda ganacsiga (Xafiiska Taariikhyahanka Mareykanka, FRUS 1969 ilaa 1976, mug E-6, dukumentiga 155). Orodkaas wuxuu hadda yahay Garoonka Berbera.

Heshiiska DP World

• 2016: DP World waxay shaacisay heshiiska 30 sano iyo maalgashi qorshaysan oo gaaraya $442 milyan, oo marxalado loo qaybiyay iyadoo la eegayo inta badeecad ah (CILT UK; Gulf News).
• Maarso 2017: DP World Berbera waxay bilowday shaqada (DP World, 24 Juun 2021).
• 1 Maarso 2018: Itoobiya waxay ogolaatay inay qaadato 19 boqolkiiba. Saamiyadu markaas waxay ahaayeen DP World 51, Somaliland 30, Itoobiya 19 boqolkiiba; heshiiskaas ka hor DP World waxay lahayd 65, Somaliland-na 35 boqolkiiba (Khaleej Times).
• Horraantii 2022: British International Investment, hay'adda maalgelinta horumarinta ee Boqortooyada Ingiriiska, waxay ku biirtay maalgeliye yar iyadoo loo marayo iskaashigeeda Africa Gateway ee DP World (Consultancy.africa, 28 Janaayo 2026).

Meesha konteenarada ee 2021

24 Juun 2021, madaxweynaha Somaliland Muuse Biixi Cabdi iyo guddoomiyaha DP World Sultan Ahmed bin Sulayem waxay furteen meel cusub oo leh marin 400 mitir ah, qoto 17 mitir ah, saddex wiish oo markabka ka dejiya iyo siddeed wiish oo barxadda ah. Awooddu waxay ka kacday 150,000 ilaa 500,000 TEU sannadkii. Marxalad labaad ayaa la qorsheeyay oo marinka gaarsiinaysa 1,000 mitir, ku daraysa toddoba wiish, gaarsiinaysana 2 milyan TEU. Wafdi Itoobiyaan ah oo ay hoggaaminayeen wasiirrada maaliyadda iyo gaadiidku waa ka soo qayb galeen (DP World, 24 Juun 2021).

Aagga dhaqaalaha iyo waddada Itoobiya

Isla munaasabaddaas, waxaa dhagax dhigay Aagga Dhaqaalaha Berbera, oo lagu daydayay Aagga Xorta ah ee Jebel Ali ee Dubai, kuna yaal waddada Berbera ilaa Wajaale. Dayactirka waddadaas, Marinka Berbera, waxaa maalgeliyay Sanduuqa Horumarinta Abu Dhabi iyo Waaxda Horumarinta Caalamiga ah ee Boqortooyada Ingiriiska. Maajo 2021, DP World iyo wasaaradda gaadiidka Itoobiya waxay saxiixeen is-afgarad ku saabsan qaybta Itoobiya ee waddada Addis Ababa ilaa Berbera (isla ishaas). Eeg Ganacsiga xadka Itoobiya iyo Somaliland.

Saamaynta la cabbiray

Qiimayn ay Itad iyo Steward Redqueen u sameeyeen British International Investment, oo la soo saaray Janaayo 2026, waxay heshay (Consultancy.africa):

Tirooyinka DP World lafteeda ee 2021 waxay ahaayeen koror 35 boqolkiiba ah oo badeecadda ah tan iyo 2017, iyo sugitaanka maraakiibta oo ka dhacay afar ilaa shan maalmood ilaa dhowr saacadood (DP World, 24 Juun 2021). Berbera waa sidoo kale dekedda ugu weyn ee xoolaha nool laga dhoofiyo; eeg Dhoofinta xoolaha iyo Shirkadaha karantiilka xoolaha Berbera.

Khilaafkii 2026

12 Janaayo 2026, dowladda federaalku waxay baajisay dhammaan heshiisyadii Imaaraadka Carabta, oo ay ku jiraan heshiisyada dekedda Berbera (Al Jazeera). DP World waxay Reuters u sheegtay in shaqadeeda Berbera ay ku socoto heshiisyada jira, iyo inay "diiradda saarayso hawlgal ammaan ah oo hufan oo dekedda ah" (Garowe Online, 13 Janaayo 2026). Somaliland iyo Puntland waxay sheegeen inay ku taagan yihiin iskaashigooda Imaaraadka (Dawan Africa).

Ilaha ayaa kala duwan

• Saamiyada 2016. Warbixin ayaa DP World siisa 65 boqolkiiba, Somaliland-na 35; kuwo kale waxay sheegaan 51 iyo 30 boqolkiiba, oo ahaa qaybinta kadib markii Itoobiya ku biirtay 2018 (Khaleej Times; CILT UK).
• Sharci ahaanshaha. Somaliland waxay heshiisyada ku tilmaantaa kuwo ansax ah; dowladda federaalkuna waxay ku tilmaantaa kuwo buray (ilaha kor ku xusan).