Dadka
Cilmi Boodhari (Elmi Boodhari)
Cilmi Boodhari (Cilmi Ismaaciil Liibaan, 1908–1941) wuxuu ahaa abwaan Soomaali ah oo Berbera ku noolaa, loona yaqaan Boqorkii Jacaylka. Wuxuu ahaa abwaankii Soomaaliyeed ee ugu horreeyay ee tiriya gabay keliya oo jacayl ku saabsan, dhammaantoodna wuxuu u tiriyay hal haweeney, Hodan. Aqoonyahanno waxay leeyihiin wuxuu geeyay jacaylka meeshii halyeyga dagaalka ee gabayga Soomaaliyeed.
Waa kuma?
Cilmi Boodhari wuxuu ahaa abwaan Soomaali ah iyo hormuudka gabayga jacaylka Soomaaliyeed (Wikipedia, Elmi Boodhari). Soomaalidu waxay ugu yeeraan Boqorkii Jacaylka (isla ishaas). Daraasad PhD ah oo 2014 ah ayaa ku tilmaantay "abwaankii Soomaaliyeed ee ugu horreeyay ee gabayo ku tiriya mowduuca jacaylka oo keliya" (Jamal Abdi Gabobe, University of Washington, 2014).
Carruurnimada
Magaciisa oo buuxa wuxuu ahaa Cilmi Ismaaciil Liibaan (Wikipedia). Wuxuu dhashay 1908, meel u dhow xadka u dhexeeya Itoobiya iyo Somaliland-tii Ingiriiska (isla ishaas). Qoyskiisu waa Ciidagale (Isaaq) (isla ishaas).
Foornadii Berbera
Wuxuu ka shaqeeyay foorno rooti oo ku taal dekedda Berbera (Wikipedia). Halkaas ayuu ku jeclaaday gabadh la oran jiray Hodan Cabdi (isla ishaas). Gabayadiisa oo dhan isaga ayuu u tiriyay (isla ishaas). Hodan nin kale ayay guursatay, waxaana la sheegaa inuu u dhintay murugo jacayl (isla ishaas). Aqoonyahanno waxay xusaan in sheekadan si taxaddar leh loo qaado, maadaama qaybo ka mid ah ay ku kordheen marka la sheegayay (Gabobe 2014).
Nooc cusub oo gabay ah
Abwaanno badan oo xilligiisa ahi waxay ka tirin jireen colaadda iyo aarsiga. Isagu jacayl keliya ayuu doortay (Wikipedia). Waagiisa, in qofka aad jeceshahay magaciisa fagaare lagu sheego waa la naqdin jiray. Waa lagu jees jeesay, xitaa qaraabadiisa (isla ishaas, oo soo xiganaysa Mohamed Diiriye Abdullahi, Culture and Customs of Somalia). Mohamed Diiriye wuxuu qoray inuu "kasbaday quluubta Soomaalida oo dhan, degmo kasta" (isla ishaas). Eeg gabayga Soomaaliyeed.
Sababta aqoonyahannadu u qiimeeyaan
Daraasadda Gabobe waxay ku doodaysaa in isbeddelkiisu ka weynaa sheekada noloshiisa. Waxay leedahay wuxuu gabayga casriga ah ee Soomaaliyeed ka beddelay "halyeygii dagaalka ee dhaqanka" una beddelay "kan jecel oo halyey ah" (Gabobe 2014). Waxay ku aragtaa "is-eegid gudaha ah iyo is-baaritaan joogto ah" udub-dhexaadka shaqadiisa (isla ishaas). Daraasaddu waxay la barbardhigtaa Majnuun Layla, kii jacaylka ee sheekooyinka Carabta iyo Faaris (isla ishaas).
Geerida
Wuxuu dhintay 1941 (Wikipedia). Warar qaarkood waxay bixiyaan sannad ka dambeeya.
Kooban
Abwaan 1930-meeyadii iyo 1940-meeyadii caan ku ahaa gabayada jacaylka.
Ilaha
- Wikipedia, Elmi Boodhari · en.wikipedia.org
- Jamal Abdi Gabobe, University of Washington, 2014 · digital.lib.washington.edu