Hay'adaha
Doorashooyinka Somaliland
Somaliland waxay Madaxweynaha, Golaha Wakiilada iyo golayaasha deegaanka ku doorataa qof iyo cod. Dastuurkeedu wuxuu oggol yahay saddex xisbi qaran oo keliya mar kasta. Tan iyo 2002 waxay qabatay afar doorasho madaxweyne, laba doorasho baarlamaan iyo saddex doorasho golayaasha deegaanka. Doorashadii ugu dambaysay, 13 November 2024, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi "Cirro" oo ka tirsan Waddani ayaa ku guulaystay 63.92 boqolkiiba codadka. April 2026, Golaha Guurtidu wuxuu muddada baarlamaanka iyo golayaasha deegaanka u kordhiyay ilaa October 2028.
Taariikh kooban
Somaliland waxay ku dhawaaqday madax-bannaani 1991. Israa'iil ayaa aqoonsatay 26 December 2025, halka dalalka intooda badan iyo Midowga Afrika ay u arkaan inay qayb ka tahay Soomaaliya. Waxay qabataa doorashooyin u gaar ah oo ka madax-bannaan kuwa dowladda federaalka ee Muqdisho. Hay'adaheeda, eeg Hay'adaha Somaliland.
Sida doorashooyinku u shaqeeyaan
- Madaxweynaha: waxaa si toos ah loo doortaa muddo shan sano ah, isagoo la socda musharraxa madaxweyne ku-xigeenka (Elections in Somaliland, Wikipedia).
- Golaha Wakiilada: 82 xubnood oo si toos ah loo doorto muddo shan sano ah.
- Golaha Guurtida: sidoo kale 82 xubnood. Codbixiyeyaashu ma doortaan. Muddadiisu waxay dhaaftaa tan golaha hoose hal sano (Dawan Africa, April 2026).
- Saddex xisbi oo keliya: Qodobka 9aad ee dastuurku wuxuu oggol yahay saddex xisbi qaran oo keliya. Ururo siyaasadeed oo cusub ayaa ku tartami kara saddexdaas boos toban sannadood kasta, iyadoo la raacinayo doorashooyinka golayaasha deegaanka (Jaamacadda Tartu, 2024). Tartamada xisbiyada waxay dhaceen 2002, 2012 iyo 2024.
- Guddiga: Guddiga Doorashooyinka Qaranka (NEC) ayaa diiwaangeliya codbixiyeyaasha, maamula codbixinta, kuna dhawaaqa natiijada ku-meelgaarka ah. Natiijada waxaa ansixiya maxkamadaha (Somaliland NEC).
Doorashooyinka madaxweynaha
| Sannadka | Guulaystaha | Xisbiga | Saamiga | Kan ku xiga | Ka qaybgalka |
|---|---|---|---|---|---|
| 2003 | Daahir Rayaale Kaahin | UDUB | 42.08% | Axmed Maxamed Maxamuud "Siilaanyo" (Kulmiye), 42.07% | 498,639 cod |
| 2010 | Axmed Maxamed Maxamuud "Siilaanyo" | Kulmiye | 49.59% | Daahir Rayaale Kaahin (UDUB), 33.23% | 50.3% |
| 2017 | Muuse Biixi Cabdi | Kulmiye | 55.10% | Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi (Waddani), 40.73% | 80.3% |
| 2024 | Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi "Cirro" | Waddani | 63.92% | Muuse Biixi Cabdi (Kulmiye), 34.81% | qiyaastii 53% |
Ilaha: Elections in Somaliland, Wikipedia; Somaliland NEC, natiijada 2024.
Doorashadii 2024, tirinta ku-meelgaarka ah ee NEC waxay Cirro siisay 407,908 cod, Muuse Biixi 225,519, Faysal Cali Waraabe (UCID) 4,699.
Tartankii xisbiyada ee 2024
Isla maalintaas, toban xisbi iyo urur ayaa ku tartamay saddexda boos ee xisbi qaran:
| Xisbiga ama ururka | Codadka | Natiijada |
|---|---|---|
| Waddani | 216,284 | Xisbi qaran |
| Kaah | 131,507 | Xisbi qaran |
| Kulmiye | 108,100 | Xisbi qaran |
| Horseed | 87,218 | Ma gelin |
| Hilaac | 59,569 | Ma gelin |
| Barwaaqo | 16,852 | Ma gelin |
| UCID | 10,105 | Waayay xisbinimada |
| Talowadaag | 6,080 | Ma gelin |
| Rejo | 2,083 | Ma gelin |
| Shacabka | 2,014 | Ma gelin |
Isha: Somaliland NEC.
Doorashooyinka baarlamaanka iyo golayaasha deegaanka
| Doorashada | Taariikhda | Kuraasta | Natiijada |
|---|---|---|---|
| Golaha Wakiilada | 2005 | 82 | UDUB 33, Kulmiye 28, UCID 21 |
| Golaha Wakiilada | 31 May 2021 | 82 | Waddani 31, Kulmiye 30, UCID 21 |
| Golayaasha deegaanka | 2012 | 323 | Kulmiye 99, Waddani 68, UCID 40 |
| Golayaasha deegaanka | 31 May 2021 | 220 | Kulmiye 93, Waddani 79, UCID 48 |
Ilaha: Elections in Somaliland, Wikipedia; 2021 Somaliland parliamentary election, Wikipedia. Doorashadii 2021 waxay ahayd tii ugu horreysay ee baarlamaan tan iyo 2005. Xisbi keliya ma helin aqlabiyad, Waddani iyo UCID ayaana sameeyay isbahaysi.
Kordhinta muddada ee 2026
Doorashooyinka baarlamaanka iyo golayaasha deegaanka waxaa loo qabtay 31 May 2026. February 2026, NEC waxay soo jeedisay dib u dhac toban bilood ah, iyadoo ku sababaysay abaar, amni darro iyo caqabado farsamo (Dawan Africa). 28 April 2026, Golaha Guurtidu wuxuu aqlabiyad ku ansixiyay in muddada Golaha Wakiilada iyo golayaasha degmooyinka loo kordhiyo 27 bilood, laga bilaabo July 2026 ilaa October 2028 (Dawan Africa, April 2026). Dhaleeceeyayaashu waxay sheegeen in kordhintu ay ka badan tahay wixii NEC codsatay. Saaxiibada caalamku waxay ku baaqeen in doorashooyinka la qabto sida ugu dhakhsaha badan (AllAfrica, April 2026).
Saldhigga sharci
Dastuurka Somaliland ee la ansixiyay 2001, oo uu ku jiro Qodobka 9aad ee xadka saddexda xisbi, iyo sharciyada doorashada iyo diiwaangelinta codbixiyeyaasha ee Somaliland.
Ilaha
- Elections in Somaliland, Wikipedia · en.wikipedia.org
- Dawan Africa, April 2026 · dawan.africa
- Jaamacadda Tartu, 2024 · defactostates.ut.ee
- Somaliland NEC · slnec.net
- 2021 Somaliland parliamentary election, Wikipedia · en.wikipedia.org
- Dawan Africa · dawan.africa
- AllAfrica, April 2026 · allafrica.com