Taxanaha taariikhda: qarnigii 14aad ilaa xorriyadda 1960

Qarnigii 9aad ama ka hor. Muqdisho (Mogadishu) waxay jirtaa iyadoo ah magaalo ganacsi oo ay muhaajiriin Faaris iyo Carab ah ku dhex qasmaan Soomaalida. Dhinacyada: dadka magaalada Muqdisho, ganacsatada Badweynta Hindiya. Isha: S3
1331. Ibnu Battuuta (Ibn Battuta) wuxuu booqday Muqdisho wuxuuna ku tilmaamay "magaalo aad u weyn" (tarjumaad) Dhinacyada: Muqdisho, culimada iyo ganacsatada Muslimiinta. Isha: S3
Qarnigii 14aad. Muqdisho, Marka (Merca) iyo Baraawe waxaa lagu tilmaamaa xarumo nolosha magaalada iyo cilmiga. Dhinacyada: magaalooyinka xeebta Banaadir. Isha: S3
1415. Boqorka Itoobiya Yeshaq wuxuu ku duulay boqortooyadii Muslimka ahayd ee Ifat, wuxuuna boqorkeedii Sacadiddiin (Saad ad-Din) ku dilay meel u dhow Saylac (Zeila). Dhinacyada: Ifat (taliyayaashii Walashma), Itoobiya Sulaymaaniga. Isha: S2
Qarniyadii 15aad–16aad. "Nidaamyo dowladeed oo dhexe" (tarjumaad) ayaa soo baxay, kan ugu muhiimsanna waa Adal. Markay heerkeedii ugu sarreeyay gaartay qarnigii 16aad, saamaynteedu waxay ka bilaabmaysay Saylac, marta Jigjiga iyo dhulka sare ee Harar ilaa buuraleyda Itoobiya. Dhinacyada: Saldanadda Adal, Harar. Isha: S2
Qiyaastii 1300–qiyaastii 1575. Britannica waxay Adal u taariikhaysaa qiyaastii 1300–1575, Harar oo caasimadeeda ahayd. Weerarrada xuduudda ee ka dhanka ah Itoobiya waxay bilowdeen qarnigii 14aad. Maxfuud (Mahfuz), guddoomiyaha Saylac, ayaa hoggaaminayay weerarrada ilaa la dilay 1516. Dhinacyada: Adal, guddoomiyeyaashii Saylac, Itoobiya. Isha: S22
1533–1541. Ilaa 1533 ciidamada Axmed Gurey (Ahmad Grañ) waxay gacanta ku hayeen inta badan bartamaha Itoobiya. Itoobiya waxay caawimo ka codsatay Boortaqiiska, 400 askari oo Boortaqiis ah oo qoryo sita ayaana 1541 ka degay Masawa (Massawa). Adal markaas waxay heshay qiyaastii 900 askari oo qoryo sita oo Carab, Turki iyo Albaaniyaan ah iyo madfac (Britannica uma aqoonsana inay ahayd taageero rasmi ah oo dowladda Cusmaaniyiinta). Dhinacyada: Adal; Itoobiya; Boortaqiis; askarta qoryaha sita ee Turkiga/Carabta. Isha: S22
Dabayaaqadii qarnigii 16aad. Duullaannadii Oromada ayaa soo afjaray awoodda Adal. "Taageerayaasheedii reer guuraaga ahaa waxay lumiyeen midnimadoodii" (tarjumaad), dowladduna waxay noqotay mid aan muhiim ahayn. Dhinacyada: Adal, muhaajiriinta Oromada. Isha: S22
Qiyaastii 1529–1543. Imaam Axmed Gurey ("Gran", oo LoC u taariikhaysay 1506–43) wuxuu ciidamada Muslimiinta u hoggaamiyay buuraleyda Itoobiya. Waxaa la dilay 1543 markii ciidan Itoobiyaan ah oo Boortaqiisku taageerayo oo madfac wata ay jebiyeen ciidamadiisa. Dhinacyada: Imaam Axmed, Adal; Itoobiya; Boortaqiis (duullaankii Christovão da Gama, oo LoC ku sheegtay inuu hoggaaminayay Pedro da Gama). Isha: S2
Qarniyadii 15aad–16aad. Muhaajiriin Suufiyo ah ayaa Islaamka xeebta ka qaaday oo geeyay gudaha dhulka Banaadir. Dhinacyada: culimada Suufiyada, magaalooyinka xeebta. Isha: S3
Qiyaastii 1550–1650 (taariikhaynta LoC; waa lagu muransan yahay, maadaama warar kale ay bixiyaan muddo aad u dheer). Dowladda Ajuuraan (Ujuuraan, Ajuran) ayaa ka soo baxday dhulka u dhexeeya labada webi iyadoo uu hoggaaminayo laanta Gareen. Dhinacyada: Ajuuraan, beelaha dhulka labada webi. Isha: S3
Qarniyadii 17aad–18aad. Fiditaankii Boortaqiiska ayaa daciifiyay Ajuuraan. Muqdisho keligeed ayaa iska caabisay weerarradii soo noqnoqday ee Boortaqiiska. Dhinacyada: Boortaqiis, Ajuuraan, Muqdisho. Isha: S3
Gumeysiga ka hor ilaa 1950-meeyadii (qaab-dhismeed). Xeer (heer): heshiisyo cad oo u dhexeeya laamaha beelaha ayaa aasaasay unug kasta oo siyaasadeed oo rasmi ah oo ka dhexeeya xoolo-dhaqatada waqooyiga. Lewis wuxuu tiriyay in ka badan 360 koox oo mag-wadaag ah (diya) oo ku jira Maxmiyaddii Ingiriiska (dad qiyaastii 640,000 ah). Kooxuhu waxay si ku-meel-gaar ah isugu bahaystaan heshiis, xafiisyada degmooyinka gumeysiguna waxay diiwaangelin jireen heshiisyadaas oo u dhaqan gelin jireen sidii sharci. Dhinacyada: kooxaha mag-wadaagga, beelaha (tol), odayaasha; maamulka Ingiriiska. Isha: S25
1695. Saldanadda Geledi (boqortooyada Gobroon) ayaa la aasaasay kadib markii la afgembiyay maamulayaashii u hoggaansanaa Ajuuraan. Dhinacyada: Geledi (Afgooye), Ibraahim Cadeer (Ibrahim Adeer). Isha: S21 (oo soo xiganaya Luling 2002)
1728 iyo wixii ka dambeeyay. Boortaqiiska waxaa laga saaray Mombasa. Awoodda Cumaan ee xeebta Banaadir ayaa xigtay, laakiin waxay ahayd "inta badan magac keliya" (tarjumaad): canshuur, qaadi iyo askari yar. Dhinacyada: Cumaan, markii dambe Zanzibar; magaalooyinka Banaadir. Isha: S4
Bartamihii qarnigii 18aad. Xeebta waqooyi waxay hoos timid shariifyadii Mukha (Mocha), oo u xukumayay Boqortooyadii Cusmaaniyiinta ee sii liicaysay, canshuurna qaadi jiray. Dhinacyada: Boqortooyada Cusmaaniyiinta (si dadban), shariifyada Mukha. Isha: S4
1749/1750. Saldanadda Isaaq ayaa la aasaasay. Guuleed Cabdi (Ciidagale, Garxajis) waxaa la caleemo saaray Luulyo 1750, Toon oo caasimad ahayd, markii dambena Hargeysa (Hargeisa). Awoodda waxaa la wadaagi jiray caaqillada, garaadada, suldaanno hoose iyo wadaaddada. Habar Yoonis waxay ka go'een iyagoo uu hoggaaminayo Faarax Guuleed. 1880-meeyadii saldanaddu waxay ku soo koobantay Ciidagale iyo Carab (Arap). Dhinacyada: Saldanadda Isaaq, Habar Yoonis, laamo kale oo Isaaq ah. Isha: S30 (oo soo xiganaya Lewis 2002; Laitin 1977)
Bartamihii qarnigii 18aad ilaa qarnigii 19aad. Saldanadda Majeerteen ayaa kor u kacday oo barwaaqowday xilligii Boqor Cismaan Maxamuud (Boqor Ismaan Mahamuud), oo Ingiriiska u lahaa "hoggaansanaan aan caddayn" (tarjumaad). Dhinacyada: Saldanadda Majeerteen. Isha: S5
1843. Suldaanka Geledi Yuusuf Maxamuud Ibraahim wuxuu burburiyay jamaacadii Baardheere (Bardera) (bulsho diimeed oo dib-u-habayn doonaysay). Dhinacyada: Geledi, jamaacada Baardheere. Isha: S21
1848, 1878. Suldaannadii Geledi Yuusuf (1848) iyo Axmed Yuusuf (1878) waxaa lagu dilay dagaal ay la galeen Biimaal meel u dhow Marka. Dhinacyada: Geledi, Biimaal. Isha: S21
1854–55. Richard Burton wuxuu arkay Xaaji Sharmaarke Cali Saalax (Habar Yoonis, Isaaq) oo awood dhab ah ku leh Saylac oo sii liicaysay. Dhinacyada: Hindiya-Ingiriis, madaxda Isaaq. Isha: S4
Bartamihii qarnigii 19aad, 1870-meeyadii. Dagaal sokeeye oo qiyaastii shan sano socday ayaa dhex maray Boqor Cismaan iyo ina-adeerkiis Yuusuf Cali Keenadiid. Keenadiid wuxuu soo laabtay isagoo wata askar Xadrami ah oo qoryo sita, wuxuuna aasaasay Saldanadda Hobyo. Dhinacyada: Majeerteen, Hobyo, askarta kiraysan ee Xadramiga. Isha: S5
1884. Kacdoonkii Mahdiga ayaa soo afjaray hammigii Khediwe Ismaaciil ee Geeska. Masar waxay u baahatay caawimada Ingiriiska si ay ciidamadeeda uga daad-gureyso xeebta Soomaalida. Dhinacyada: Masar, Ingiriiska, Suudaanta Mahdiga. Isha: S6
1856; 1884–86. Shirkadda Bariga Hindiya waxay heshiis la saxiixatay sheekhyada Habar Awal (1856), kaasoo soo afjaray go'doominta Berbera. 1884 Habar Awal waxay u oggolaadeen Ingiriiska inuu joogo Berbera, Masarna waxay Berbera ka baxday Oktoobar 1884. Heshiisyo lala galay laamaha beelaha xeebta ayaa xigay 1884–86. Dhinacyada: Ingiriiska; Habar Awal iyo laamo kale oo Isaaq ah; Masar. Isha: S30
Febraayo 1884. Major A. Hunter wuxuu yimid Berbera si uu heshiisyo saaxiibtinimo iyo ilaalin ah ula saxiixdo beelaha Soomaalida. Ku-xigeenno qunsul ah ayaa la dhigay Berbera, Bulaxaar (Bulhar) iyo Saylac. Dhinacyada: Ingiriiska, beelaha waqooyiga (oo ay ku jiraan Isaaq). Isha: S6
1887–1897. Minilik II wuxuu xukunka Itoobiya ku fidiyay Harar iyo Ogaadeenya (Ogaden). Ciidamada Itoobiya ayaa marar badan dhacay Ogaadeenya. Dhinacyada: Itoobiya (Minilik II). Isha: S6
1888–1889. Hobyo (1888) kadibna Majeerteen (1889) waxay aqbaleen "ilaalinta" Talyaaniga (tarjumaad) Dhinacyada: Talyaaniga (Filonardi), Hobyo, Majeerteen. Isha: S6
1893. Filonardi iyo ciidamada badda Talyaaniga ayaa qabsaday Muqdisho, Marka, Baraawe (Barawa) iyo Warshiikh (Warsheekh). 2 Oktoobar 1893 Lieutenant Talmone waxaa lagu dilay Marka, taasoo ah ficilkii iska caabinta ee ugu horreeyay ee la diiwaangeliyay. Dhinacyada: Talyaaniga; dadka magaalooyinka Banaadir. Isha: S18 (oo soo xiganaya Hess 1966)
Nofembar 1896. Lafoole: Qunsul Antonio Cecchi iyo qiyaastii 14 Talyaani ah waxaa meel u dhow Afgooye ku dilay dagaalyahanno Wacdaan iyo Biimaal ah. Talyaanigu waxay ugu yeereen "Cadwada Soomaalida" ("the Somali Adwa") (tarjumaad). Dhinacyada: Biimaal, Wacdaan (Hawiye); Talyaaniga. Isha: S18
1897. Heshiiskii Ingiriiska iyo Itoobiya (daraasadda LoC waxay tixraacaysaa heshiiskii 1897 ee markii dambe lagu xaqiijiyay sheegashada Itoobiya ee Hawdka). Dhinacyada: Ingiriiska, Itoobiya. Isha: S11; S15 (heshiisyadii xuduudda 1897/1908)
Qiyaastii 1900. Jasiiradda Soomaalida waxaa loo qaybiyay Soomaaliland-ka Ingiriiska, Soomaaliland-ka Faransiiska, Soomaaliland-ka Talyaaniga, Ogaadeenya Itoobiya iyo NFD-da Kenya. Dhinacyada: Ingiriiska, Faransiiska, Talyaaniga, Itoobiya. Isha: S6; S13
1893–1916. Xoolo-dhaqatada Soomaalida ee xuduudda waqooyi ee Kenya ayaa marar badan la dagaallamay xukunka Ingiriiska. Turton wuxuu ku doodaa in iska caabintu xaddidnayd: kooxuhu weligood ma midoobin xataa beel ahaan, laamaha daciifka ahna waxay dowladda la safteen iyagoo ka soo horjeeda xafiiltamayaal xoog badan. Dhinacyada: xoolo-dhaqatada Soomaalida ee NFD; Bariga Afrika ee Ingiriiska. Isha: S24
1899–1920. Dhaqdhaqaaqa Daraawiishta ee Sayid Maxamed Cabdulle Xasan (Mohammed Abdullah Hassan) (dariiqada Saalixiyada). (Ciidamada Puntland ee maanta isla magacan ayay wataan; dhaqdhaqaaqan taariikhiga ah kala duwan.) Wuxuu la dagaallamay Itoobiya, Ingiriiska iyo Talyaaniga, wuxuuna adkaystay afar olole oo waaweyn (1900–04). Ingiriisku wuxuu xeebta dib ugu gurtay 1910. Taleex (Taleh) waxaa duqeeyay ciidamada cirka Ingiriiska (RAF) 1920, Sayidkuna wuxuu u dhintay hargab. Dhinacyada: Daraawiishta (xuddunta: Dhulbahante iyo Ogaadeen, Daarood); Ingiriiska; Talyaaniga; Itoobiya; beelo Soomaaliyeed oo xafiiltan la ahaa iyo Qaadiriyada. Isha: S7; S15; S17
1900-meeyadii. Talyaanigu si ku-meel-gaar ah ayuu Sayidka u siiyay dhulka Nugaal (Nogal) si uu u xakameeyo. Dhinacyada: Talyaaniga, Daraawiishta. Isha: S17
1909. Sheekh Uweys al-Baraawi (Shaykh Uways al-Barawi) (1847–1909), hoggaamiyaha laanta Uweysiyada ee Qaadiriyada, oo xiriir dhow la lahaa taliyayaasha Zanzibar oo door ku lahaa iska caabinta Muslimiinta Bariga Afrika, waxaa dilay wakiillo ka socday Saalixiyada xafiiltanka la ahayd ee uu hoggaaminayay Maxamed Cabdulle Xasan. Dhinacyada: Qaadiriyada/Uweysiyada; Saalixiyada/Daraawiishta; Zanzibar. Isha: S27
Horraantii 1900-meeyadii–1924. Sheekh Xasan Barsane (Sheikh Hassan Barsane) (Saalixiyada) ee Shabeellaha Dhexe wuxuu iska caabiyay weerarradii Itoobiya, markii dambena wuxuu diiday amarkii Guddoomiye De Vecchi ee hub-ka-dhigista, isagoo shareecada ku doodaya. Waxaa la qabtay Abriil 1924, wuxuuna ku dhintay xabsi Muqdisho ku yaal 18 Agoosto 1928. Dhinacyada: Xasan Barsane, Gaaljecel/Barsame; Talyaaniga (De Vecchi). Isha: S19 (oo soo xiganaya Cassanelli 1982; Touval 1963; Hess 1966)
1904–1908. Iska caabinta Biimaal way sii socotay: Turunley (Febraayo 1907), Finlow (Luulyo 1908). Duullaanno Talyaani ah 1908 ayaa la wareegay Afgooye iyo deegaanka ku xeeran. Dhinacyada: Biimaal oo uu hoggaaminayay Sheekh Cabdi Abiikar Gaafle iyo Macallin Mursal; Talyaaniga. Isha: S18
1906–1910. Guddoomiye Carletti wuxuu bilaabay barnaamijka gumeysiga Talyaaniga ee beero waaweyn iyo dejin dad, inta u dhaxaysa Shabeelle iyo Jubba. Dhinacyada: Talyaaniga. Isha: S8
1923. Guddoomiyihii ugu horreeyay ee Faashiistaha ahaa, De Vecchi, ayaa la magacaabay. 1926 maxmiyadihii waqooyiga (Majeerteen, Hobyo) waxaa lagu daray olole militari kadib. Dhinacyada: Talyaanigii Faashiistaha; saldanadihii Majeerteen iyo Hobyo. Isha: S15
15 Luulyo 1924 – 1926. Ingiriisku wuxuu Talyaaniga u wareejiyay Jubbada ka shisheeya (Oltre Giuba, caasimaddeedu Kismaayo (Kismayo), qiyaastii 91,000 km² iyo qiyaastii 120,000 qof) abaal-marin ahaan uga biiriddii xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka. Waxaa la wareejiyay 15 Luulyo 1924, waxaa la habeeyay 1925, waxaana lagu daray Soomaaliland-ka Talyaaniga 10 Juun 1926. Badhka koonfureed ee Jubbaland wuxuu Ingiriiska ku hadhay isagoo ah NFD-da Kenya. Britannica iyo LoC wareejinta waxay u taariikhaysaan 1925 (taariikhuhu way kala duwan yihiin). Dhinacyada: Ingiriiska, Talyaaniga. Isha: S32; S15; S6
1920–1922; qiyaastii 1933; 1952. Farta Soomaaliga: Cismaaniya (Cismaan Yuusuf Keenadiid, 1920–22), farta Boorama/Gadabuursi (Cabdiraxmaan Sheekh Nuur, qiyaastii 1933) iyo Kaddare (1952). Khilaafka Carabi iyo Laatiin ("Laatiin waa laa diin") ayaa hakiyay go'aan. Far Laatiin ah oo wax laga beddelay ayaa lagu taliyay 1962, waxaana la qaatay 1972 oo keliya. Dhinacyada: curiyayaasha farta; SYL (oo ujeeddooyinkeeda ay ka mid ahayd far la mideeyay); kuwa diinta ku diiddanaa Laatiinka. Isha: S31 (oo soo xiganaya Laitin 1977; Lewis 1958); S10; S11
1934. Dhacdadii Walwaal (Welwel) ee Ogaadeenya lagu murmayay. Dhinacyada: Talyaaniga, Itoobiya. Isha: S15
1935–1941. Talyaanigu wuxuu qabsaday Itoobiya (1935–36) iyo Soomaaliland-ka Ingiriiska (1940). Ogaadeenya, waqooyiga iyo koonfurta waxaa si wadajir ah loo maamulay iyagoo leh lacag iyo canshuuro isku mid ah. Dhinacyada: Talyaanigii Faashiistaha. Isha: S9
1919 ilaa 1940-meeyadii. Ganacsato Isaaq iyo Harti ah oo ku nool Nairobi (Nayroobi) iyo Isiolo ayaa codsiyo, qareenno iyo ururro u adeegsaday olole ay ku doonayaan maqaamka "Aasiyaanka" (tarjumaad) (Xeerkii Ka-dhaafidda Soomaalida ee 1919 ayaa u dhowaa). Turton wuxuu ololahaas ku tilmaamaa mid kooxeed, marmarna iyagoo dafiraya inay Soomaali yihiin. Dhinacyada: ururrada ganacsatada Isaaq iyo Harti ee Kenya; dowladdii gumeysiga Kenya. Isha: S24
1939. Rabshaddii Burco (Burao) ee ku saabsanayd siyaasadda waxbarashada, oo ay hoggaaminayeen shakhsiyaad uu ka mid ahaa Sheekh Bashiir. Dhinacyada: Sheekh Bashiir, bulshada Isaaq (Habar Jeclo); Ingiriiska. Isha: S20 (oo soo xiganaya Jama Mohamed, Past & Present 2002)
Maarso 1941. Ingiriisku dib ayuu u qabsaday waqooyiga, koonfurta iyo Ogaadeenyana wuxuu hoos geeyay Maamulka Militariga Ingiriiska (BMA). Dhinacyada: Ingiriiska. Isha: S9; S10
Horraantii 1940-meeyadii (sida Khalif u dhigo). Khalif (Al Jazeera Centre for Studies, 2024) wuxuu xusay in I. M. Lewis uu dhaqdhaqaaqa Daraawiishta ugu yeeray "waddaniyad hordhac ah" ("proto-nationalism") (tarjumaad), oo diin iyo qaranba isku mid ahaan ahaa. Wuxuu SYC (13 shaqaale dowladeed oo magaalo, Muqdisho) iyo SNL (Hargeysa) u taariikhayaa ku dhowaad isla waqtigaas, wuxuuna sheegaa laba ujeeddo oo waddaniyadda aasaaska u ahaa oo markii dambe "lumay" (tarjumaad): xakamaynta qabyaaladda iyo Soomaali Weyn. Dhinacyada: SYC/SYL, SNL. Isha: S29
13 Maajo 1943. Naadiga Dhallinyarada Soomaaliyeed (SYC) waxaa lagu aasaasay Muqdisho. 13-kiisa aasaasaha waxay ka kala yimaadeen afar ka mid ah lixda qoys-beeleed ee waaweyn, mana shaacin beelahooda. Dhinacyada: aasaasayaasha SYC; booliiska iyo shaqaalaha hoose; dulqaadka BMA. Isha: S14; S10
2–7 Luulyo 1945. Kacdoonkii Sheekh Bashiir ee Burco. Sheekh Bashiir waxaa la dilay 7 Luulyo meesha la yiraahdo Buur Dhaab (Bur Dhab). Ingiriisku wuxuu qaatay qiyaastii 6,000 oo geel ah oo Habar Jeclo ah ciqaab wadareed ahaan. Qalalaasuhu wuxuu gaaray Ceerigaabo (Erigavo). Dhinacyada: Sheekh Bashiir iyo taageerayaashiisa; Ingiriiska. Isha: S20
29–30 Abriil 1946. Qorshihii Bevin: shirkii Golaha Wasiirrada Arrimaha Dibadda ee Paris, ergada Boqortooyada Ingiriiska (Xoghayaha Arrimaha Dibadda Bevin) waxay soo jeedisay "Soomaali Midaysan" ("United Somalia") oo ka kooban Soomaaliland-ka Ingiriiska, Soomaaliland-ka Talyaaniga, Ogaadeenya iyo Dhulalka Kaydsan (Reserved Areas), oo hoos timaada wakiilnimada Ingiriiska. Dalabka waa la laalayaa haddii aan heshiis la gaarin. Xubnaha SYC sannadkaas waxay ahaayeen qiyaastii 25,000. Dhinacyada: Ingiriiska; Golaha Wasiirrada Arrimaha Dibadda (Mareykanka, Midowga Soofiyeeti, Faransiiska); Itoobiya; SYC. Isha: S33; S10
1946–1949. Kooxaha "Pro-Italia" (Conferenza iyo kuwo kale) waxay u ololeeyeen in Talyaanigu ku soo laabto wakiilnimo hoosteed. Urbano wuxuu ku doodaa inay ku kacayeen diidmo ay u qabeen ajendaha SYL iyo BMA, ee aysan ahayn jacayl gumeysi. Dhinacyada: ururrada Pro-Italia; Hizbia Digil Mirifle (HDM, oo la sheegay inuu Talyaanigu maalgelinayay). Isha: S16; S10
1947. SYC waxaa loo beddelay Leegada Dhallinyarada Soomaaliyeed (SYL). Waxay xafiisyo ka furatay labada Soomaaliland, Ogaadeenya iyo NFD. Ujeeddooyinkeedu waxay ahaayeen midaynta dhammaan dhulalka Soomaalida, mideynta farta Soomaaliga, ballaarinta waxbarashada iyo ka hor imaanshaha soo laabashada Talyaaniga. Waxay mamnuucday qabyaaladda. Dhinacyada: SYL. Isha: S10; S14
Janaayo 1948 (inta badan waxaa loo taariikhayaa 11 Janaayo; daraasadda LoC waxay bixisaa bisha oo keliya). Guddiga Afarta Quwadood (Boqortooyada Ingiriiska, Faransiiska, Midowga Soofiyeeti, Mareykanka) ayaa booqday Muqdisho. Rabshad dhex martay isu soo bax SYL iyo bannaanbax ka soo horjeeda oo taageersan Talyaaniga ayaa lagu dilay 51 Talyaani iyo 24 Soomaali. Dhinacyada: SYL; kooxaha Pro-Italia; Afarta Quwadood. Isha: S10
1948–1949. Ingiriisku wuxuu Ogaadeenya dib ugu celiyay Itoobiya cadaadis Mareykan iyo Soofiyeet awgiis. Dhulalka daaqa ayaa xigay 1949, "Dhulalka Kaydsan"-na waxay ku hareen saraakiil isku-xir ah oo Ingiriis ah. Dhinacyada: Ingiriiska, Itoobiya, Mareykanka, Midowga Soofiyeeti. Isha: S10; S15
Nofembar 1949. Golaha Guud ee QM wuxuu Soomaaliyadii Talyaaniga hore hoos geeyay wakiilnimada Talyaaniga muddo 10 sano ah, iyadoo xorriyadda loo qabtay inaan ka dambayn 1960. Dhinacyada: QM, Talyaaniga. Isha: S10
1950–1960. Maamulka wakiilnimada Talyaaniga (AFIS) oo leh Gole La-talin oo QM ah. Wuxuu dhisay Gole Dhuleed (1950). AFIS iyo SYL waxay isku dhaceen 1950–53. Dhinacyada: AFIS, QM, SYL. Isha: S11
1954. Ingiriisku wuxuu saraakiishiisii isku-xirka ka saaray Hawdka iyo Dhulka Kaydsan, iyadoo la raacayo heshiis xaqiijinaya sheegashada Itoobiya ee ku salaysan heshiiskii 1897. Mudaaharaadyo ayaa xigay, waxaana la aasaasay Jabhadda Midnimada Qaranka (NUF) oo uu hoggaaminayo Michael Mariano, iyadoo ay taageerayaan SNL iyo SYL, waxayna ergooyin u dirtay London (Landan) iyo QM. Dhinacyada: Ingiriiska, Itoobiya; Isaaq iyo xoolo-dhaqato kale oo waqooyiga ah; NUF, SNL, SYL. Isha: S11
29 Nofembar 1954 – horraantii 1955. Heshiiska Ingiriiska iyo Itoobiya waxaa la saxiixay 29 Nofembar 1954. Sheekhyada Soomaalida waxaa loo sheegay 5 Janaayo 1955 oo keliya, maalmo ka hor intuusan dhaqan gelin. Aqalka Hoose ee Ingiriiska (25 Febraayo 1955), xildhibaannadu waxay dhaleeceeyeen la'aanta la-tashi, mid ka mid ahna wuxuu ugu yeeray "heshiis murugo leh oo foolxun" (tarjumaad). Dowladdu waxay sheegtay in heshiiskii 1897 uu go'aamiyay madax-bannaanida oo aysan aagga ku haysan doonin xoog. Ergo Soomaaliyeed oo joogtay London waxaa lagu ammaanay dhaqankeeda "sharafta leh" (tarjumaad). Dhinacyada: Ingiriiska, Itoobiya; hoggaamiyeyaasha beelaha waqooyiga; ergada Soomaalida. Isha: S23
1956. Doorashooyinkii ugu horreeyay ee koonfurta oo dhan. SYL waxay ku guulaysatay 43 ka mid ah 60 kursi oo lagu tartamay, HDM-na 13. Cabdullaahi Ciise (Abdullaahi Iise) ayaa ra'iisul wasaare noqday. Ingiriisku wuxuu aqbalay in waqooyigu ugu dambayn midoobi doono iyo dowlad wakiil ah. Dhinacyada: SYL, HDM; Ingiriiska. Isha: S11
1957–1958. Xaaji Maxamed Xuseen (Haaji Mahammad Husseen) waxaa laga saaray SYL, wuxuuna aasaasay Leegada Soomaali Weyn (GSL), oo ku baaqday midow "si kasta oo ay ku suurtowdo" (tarjumaad). Aqlabiyadda SYL waxay qaadatay "dib-u-midaynta … si nabadeed" (tarjumaad). Haweenku waxay codeeyeen 1958. Dhinacyada: dhexdhexaadka SYL, xagjirka GSL. Isha: S11
1959. Doorashooyinkii xorriyadda ka horreeyay. HDM iyo GSL way qaadaceen, SYL-na way hormuud noqotay (61 kursi oo aan lagu tartamin iyo 20 lagu tartamay). Dhinacyada: SYL, HDM, GSL. Isha: S11
Febraayo 1960. Doorashooyinka waqooyiga. SNL iyo xulafadeeda USP waxay ku guulaysteen 32 ka mid ah 33 kursi. Dhinacyada: SNL (oo saldhig u ahaa Isaaq), USP, NUF. Isha: S11
Abriil 1960. Hoggaamiyeyaasha waqooyiga iyo koonfurta ayaa ku kulmay Muqdisho waxayna isku afgarteen dowlad midaysan oo leh madaxweyne la doorto iyo gole 123 xubnood ah. Dhinacyada: hoggaamiyeyaasha SNL iyo SYL. Isha: S11
26 Juun 1960. Soomaaliland-ka Ingiriiska wuxuu noqday dal xor ah. Dhinacyada: Soomaaliland, Ingiriiska. Isha: S11; S15
1da Luulyo 1960. Dhulka wakiilnimada ayaa xorowday. Labada dhul waxay ku midoobeen Jamhuuriyadda Soomaaliya, iyadoo Aadan Cabdulle Cismaan (Aadan Abdullah Usmaan) uu madaxweyne yahay, Cabdirashiid Cali Sharmaarke (Abdirashiid Ali Shermaarke)-na ra'iisul wasaare. Dowladdu waxay ahayd isbahaysi SYL iyo SNL. Dhinacyada: SYL, SNL, QM. Isha: S11; S14; S13
1960–61 (gabagabo). Guddiga Contini ee QM wuxuu isku dayay inuu isku daro laba nidaam oo sharci iyo maamul. Aftidii dastuurka ee Juun 1961 waxay waqooyiga ka heshay taageero ka yar 50%. Saraakiil waqooyi ah ayaa isku dayay afgambi Diseembar 1961. Dhinacyada: madaxda waqooyiga iyo koonfurta, QM. Isha: S12

Taxanaha taariikhda: qarnigii 14aad ilaa xorriyadda 1960

Ilaha