Gargaarka Soomaaliya: inta uu yahay, cidda bixisa, iyo jarista 2025 ilaa 2026

Saddex nooc oo gargaar ah

Gargaarku wuxuu Soomaaliya ku yimaadaa saddex hab oo waaweyn:

Deeqo miisaaniyadda dowladda loo siiyo. 2025, dowladda federaalku waxay heshay $516 milyan oo deeqo ah, 96 boqolkiiba waxay ka yimaadeen hay'adaha caalamiga ah sida Bangiga Adduunka (Bangiga Dhexe ee Soomaaliya, Warbixinta Sannadlaha 2025).
Mashaariicda horumarinta, inta badan Bangiga Adduunka, oo mashaariicdiisa Soomaaliya ay yihiin qiyaastii $2.34 bilyan, oo ay ku jiraan mashaariic gobol (Bangiga Adduunka, Soomaaliya).
Gargaarka bani'aadamnimada ee hay'adaha QM iyo NGO-yada, oo loogu talagalay cunto, biyo, caafimaad iyo hoy. Lacagta NGO-yada ee bangiyada iyo shirkadaha xawaaladda ku soo gashay Soomaaliya waxay 2025 ahayd $936 milyan (Bangiga Dhexe ee Soomaaliya, Warbixinta Sannadlaha 2025).

Qorshaha bani'aadamnimada ee 2026

26 Janaayo 2026, dowladda federaalka, QM iyo la-hawlgalayaasha gargaarku waxay daah-fureen Qorshaha Baahiyaha iyo Jawaabta Bani'aadamnimada 2026. Wuxuu codsanayaa $852 milyan si loo caawiyo 2.4 milyan oo qof, 40 boqolkiiba ka yar sannadkii ka horreeyay (QM Soomaaliya).

Inta la maalgeliyay qorshaha sannad kasta:

2024: 57.7 boqolkiiba.
2025: qiyaastii 27 ilaa 29 boqolkiiba.
2026 (dabayaaqadii Abriil): qiyaastii 15 boqolkiiba, heerkii ugu hooseeyay ee abid la diiwaangeliyay waqtigaas sannadka.

Ilaha: Save the Children, ReliefWeb; UN Geneva, Diseembar 2025.

Cidda bixisa

Maalgelinta bani'aadamnimada ee Soomaaliya ee ay diiwaangelisay Adeegga Raadraaca Maaliyadda ee QM (FTS), doollarka Mareykanka (UN OCHA, Financial Tracking Service):

Sannadka	Wadarta la diiwaangeliyay	Deeq-bixiyaha ugu weyn
2017	$1.33 bilyan	Mareykanka ($368 milyan)
2020	$1.10 bilyan	Mareykanka ($496 milyan)
2022	$2.38 bilyan	Mareykanka ($1.28 bilyan)
2023	$1.34 bilyan	Mareykanka ($662 milyan)
2024	$1.03 bilyan	Mareykanka ($433 milyan)
2025	$541 milyan	Gargaarka bani'aadamnimada ee Midowga Yurub ($95 milyan)
2026 (ilaa hadda)	$346 milyan	Gargaarka bani'aadamnimada ee Midowga Yurub ($82 milyan)

2022, sannadkii abaartii daranayd, maalgelintu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay, $2.38 bilyan. 2025 waxay ka yarayd afar meelood meel taas. Mareykanka ayaa ugu badnaa sannad kasta 2017 ilaa 2024; 2025 wuxuu diiwaangeliyay $54 milyan (iyo $17 milyan oo si gooni ah loogu qoray Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka), wuxuuna u dhacay kaalinta saddexaad, kadib Midowga Yurub ($95 milyan) iyo Boqortooyada Ingiriiska ($82 milyan). FTS waxay sidoo kale Dowladda Federaalka Soomaaliya lafteeda u taxdaa il maalgelin bani'aadamnimo: $342 milyan 2022 iyo $79 milyan 2024. Deeq-bixiyeyaal kale oo waaweyn 2025 waxay ahaayeen Sacuudiga, Jarmalka, sanduuqa degdegga ah ee QM (CERF) iyo Qadar (FTS 2025).

Waxa jaristu keentay

In ka badan 300 xarumood caafimaad ayaa la xiray ama shaqada ka joogsaday bartamihii 2026 sababo la xiriira maalgelin la'aan, sida ay sheegtay OCHA (Dawan Africa).
Kharashka kaalmada bulshada ee federaalka wuxuu 2025 hoos u dhacay 88 boqolkiiba (Bangiga Dhexe ee Soomaaliya, Warbixinta Sannadlaha 2025).
Deeqaha waddamada keli-keliga ah ee miisaaniyadda federaalka waxay 2025 gaareen $19 milyan oo keliya, halka la qorsheeyay $170 milyan (isla ilahaas).
Sanduuqa degdegga ah ee QM (CERF) wuxuu 2026 Soomaaliya u sii daayay $16 milyan si qayb ka mid ah daldaloolka loo buuxiyo (Dawan Africa).
Bangiga Adduunka iyo IMF labaduba waxay jarista gargaarka ku sheegaan sababta ugu weyn ee koboca dhaqaalaha 2026 u gaabiyay (Bangiga Adduunka, Maajo 2026; IMF, Oktoobar 2026).

Sida gargaarku dadka u gaaro

Gargaar badan hadda qoysaska ayaa lagu siiyaa lacag taleefannadooda ku dhacda. EVC Plus ee Hormuud waxaa dadka ku bixiya in ka badan 145 hay'adood oo gargaar (TechCabal, Juun 2026). Barnaamijka qaranka ee badbaadada bulshada, Baxnaano, oo ay dowladdu maamusho Bangiga Adduunkuna maalgeliyo, wuxuu lacag joogto ah gaarsiiyay in ka badan 3.7 milyan oo qof (Bangiga Adduunka). Eeg Lacagta mobilka.

Lacagta cimilada

Sanduuqa Cimilada Cagaaran (Green Climate Fund) wuxuu Soomaaliya ku leeyahay 7 mashruuc oo qiimahoodu yahay $182 milyan, oo ku saabsan beeraha, tamarta nadiifta ah iyo digniinta hore ee abaaraha iyo daadadka (Green Climate Fund, Somalia).

Gargaarka iyo lacagaha kale

Lacagta Soomaalida dibadda joogtaa soo dirto ayaa ka badan gargaarka oo dhan. Qoysasku waxay 2025 qaraabadooda dibadda ka heleen $3.13 bilyan (Bangiga Dhexe ee Soomaaliya, Warbixinta Sannadlaha 2025). 2023, lacagta qurbuhu waxay horay uga badnayd dhammaan gargaarka horumarinta iyo bani'aadamnimada oo la isku daro (Hiiraan Online). Eeg Lacagta qurbaha.

Hay'adaha maxalliga ah

Hay'adaha gargaarka Soomaaliyeed waxay dalbanayaan in qayb ka weyn oo gargaarka ah si toos ah loo siiyo hay'adaha maxalliga ah. Golaha Bani'aadamnimada ee Dalka ee 2025, oo lagu qabtay Baydhabo, ayaa ka hadlay habkan "Soomaali hoggaamiso" (Dawan Africa).

Faylka xogta

15-ka deeq-bixiye ee ugu waaweyn ee bani'aadamnimada Soomaaliya sannad kasta 2017 ilaa 2026, iyo wadarta sannadlaha ah, waxaa laga helayaa humanitarian-funding-by-donor-2017-2026.csv. Isha: UN OCHA Financial Tracking Service, la eegay 12 Nofembar 2026.