Xogta

Ganacsiyada Soomaaliya: tirakoobkii goobaha ganacsiga ee 2024

Tirakoobka Goobaha Ganacsiga Soomaaliya (SIBEC 2024) wuxuu 16 magaalo ku tiriyay 174,149 goob ganacsi. 47,934 waxay ahaayeen kuwo rasmi ah, 43,207 kuwo aan rasmi ahayn, 83,008-na waxay ahaayeen goobo yaryar ama kabaro. Ganacsiga jumlada iyo tafaariiqda ayaa ahaa 78.5 boqolkiiba. Muqdisho waxay lahayd 48,387 goob, Hargeysa 29,560, Boosaasona 19,308. Tirakoobku wuxuu tiriyay 275,439 shaqaale, 46 boqolkiiba haween ah, haweenkuna waxay ahaayeen 70 boqolkiiba shaqaalaha goobaha yaryar.

La cusbooneysiiyay 2026-11-12 5 il Ku akhri Ingiriisi

Halka tirooyinkan ka yimaadeen

Hay'adda Tirakoobka Qaranka Soomaaliyeed (SNBS) ayaa 2024 samaysay Tirakoobka Goobaha Ganacsiga Soomaaliya (SIBEC), warbixintiisana waxay soo saartay December 2024 (SNBS, warbixinta SIBEC 2024; SNBS, bogga tirakoobka). Jadwalada ugu muhiimsan waxay sidoo kale ku jiraan Somalia Facts and Figures 2024, jadwalada 2.9 ilaa 2.11 (SNBS, Facts and Figures 2024).

  • Meesha: 16 magaalo oo ku yaal 14 gobol, laga tiriyay saddex weji, laga bilaabo Banaadir.
  • Waxa la tiriyay: ganacsiyada leh goob shaqo oo go'an, oo saddex nooc loo kala saaray:
    • goobo rasmi ah, oo haysta ruqsad sida ruqsadda dowladda hoose;
    • goobo aan rasmi ahayn, oo leh goob go'an laakiin aan ruqsad haysan;
    • goobo yaryar oo loo yaqaan kabaro, sida tukaamo iyo daasado yaryar.
  • Waxa laga reebay: beeraha (marka laga reebo kabarada), maamulka dowladda, hawlaha guryaha iyo iibiyeyaasha socda.

Tiro kasta waxay ku jirtaa faylka xogta somalia-business-establishments-2024.csv, oo leh lambarka jadwalka SNBS. Eeg sidoo kale Hay'adda Tirakoobka Qaranka iyo Wax-soo-saarka guud, 2018 ilaa 2024.

Goobaha ganacsiga nooc ahaan

Nooca Goobaha Saamiga
Rasmi 47,934 27.5%
Aan rasmi ahayn 43,207 24.8%
Kabar (goob yar) 83,008 47.7%
Dhammaan 174,149 100%

Isha: SIBEC 2024, jadwalka 2.1.

Goobaha ganacsiga shaqada ay qabtaan

Shaqada Goobaha Saamiga
Ganacsiga jumlada iyo tafaariiqda, iyo dayactirka gaadiidka 136,626 78.5%
Hoyga iyo cuntada (hudheelo iyo makhaayado) 16,894 9.7%
Adeegyo kale 8,470 4.9%
Warshadaha iyo samaynta alaabta 5,821 3.3%
Waxbarashada 1,655 1.0%
Caafimaadka iyo daryeelka bulshada 1,205 0.7%
Beeraha, kaymaha iyo kalluumaysiga (kabaro keliya) 1,124 0.6%
Adeegyada maamulka iyo taageerada 841 0.5%
Adeegyada xirfadeed, sayniska iyo farsamada 504 0.3%
Isgaarsiinta iyo warfaafinta 492 0.3%
Fanka iyo madadaalada 311 0.2%
Korontada 128 0.1%
Biyaha iyo qashinka 41 ka yar 0.1%
Guryaha iyo dhulka 37 ka yar 0.1%

Isha: SIBEC 2024, jadwalka 2.2. Kabarada dhexdooda, ganacsigu waa 82.7 boqolkiiba (68,657), hoyga iyo cuntaduna 9.8 boqolkiiba (8,132) (jadwalka 4.1).

Goobaha ganacsiga magaalo ahaan

Gobolka Magaalada Dhammaan Rasmi Aan rasmi ahayn Kabar
Banaadir Muqdisho 48,387 15,069 13,621 19,697
Waqooyi Galbeed Hargeysa 29,560 7,696 7,734 14,130
Bari Boosaaso 19,308 5,561 4,806 8,941
Mudug Gaalkacyo 18,176 3,930 1,685 12,561
Togdheer Burco 11,785 2,356 2,326 7,103
Bay Baydhabo 10,687 1,668 3,584 5,435
Jubbada Hoose Kismaayo 9,151 2,084 3,361 3,706
Hiiraan Beledweyne 7,830 2,279 1,362 4,189
Nugaal Garoowe 7,399 3,479 1,374 2,546
Gedo Beled Xaawo 2,353 1,287 942 124
Waqooyi Galbeed Berbera 1,931 220 773 938
Galgaduud Cadaado 1,841 631 170 633
Galgaduud Dhuusamareeb 1,744 643 468 1,040
Shabeellaha Hoose Baraawe 1,504 457 346 701
Bakool Xuddur 1,285 227 263 795
Shabeellaha Dhexe Jowhar 1,208 347 392 469

Isha: SIBEC 2024, jadwalada 2.3, 3.4 iyo 4.2. Muqdisho waxay leedahay 27.8 boqolkiiba dhammaan goobaha, Hargeysa 17.0, Boosaasona 11.1 boqolkiiba.

Xaaladda sharci iyo cabbirka

Labadan jadwal waxay ku saabsan yihiin 91,141-ka goob ee rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn. Tirakoobku kama bixiyo xaaladda sharci ama cabbirka kabarada.

Xaaladda sharci Goobaha Saamiga
Hal milkiile 82,842 90.9%
Shuraako 5,414 5.9%
Hay'ad aan faa'iido doon ahayn 2,270 2.5%
Shirkad gaar ah oo xaddidan 461 0.5%
Iskaashato 106 0.1%
Shirkad dadweyne 48 ka yar 0.1%
Cabbirka Goobaha Rasmi Aan rasmi ahayn
1 ilaa 9 shaqaale 89,815 46,665 43,150
10 ilaa 49 shaqaale 1,231 1,175 56
50 ilaa 249 shaqaale 85 84 1
250 shaqaale ama ka badan 10 10 0

Isha: SIBEC 2024, jadwalada 3.2 iyo 3.5. Qoraalka warbixintu wuxuu bixiyaa tirooyin ka duwan kuwa jadwalka 3.5 ee ganacsiyada yaryar iyo kuwa dhexe (1,215 iyo 101). Tirooyinka jadwalka ayaa halkan lagu isticmaalay.

Cidda leh

81,584-ta goob ee rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn ee leh hal milkiile:

  • Da'da: milkiilayaasha 35 ilaa 55 jirka ahi waxay leeyihiin 48,650 (59.6 boqolkiiba), 26 ilaa 34 jirka 25,116 (30.8 boqolkiiba), 56 jir iyo ka weyn 5,776 (7.1 boqolkiiba), kuwa ka yar 26-na 1,806 (2.2 boqolkiiba) (jadwalka 3.7).
  • Dhalashada: milkiilayaasha Soomaaliyeed waxay leeyihiin 81,325, ama 99.7 boqolkiiba. Kuwa ka yimid Bariga Afrika inteeda kale waxay leeyihiin 148, dalal kale oo Afrikaan ah 40, Bariga Dhexe 32, Aasiya 26, Yurubna 3 (jadwalka 3.6).

Shaqaalaha gobol iyo jinsi ahaan

Gobolka Rasmi: haween Rasmi: rag Aan rasmi: haween Aan rasmi: rag Kabar: haween Kabar: rag
Banaadir 9,879 34,311 7,979 12,855 13,408 8,410
Waqooyi Galbeed 6,463 16,302 5,473 8,187 10,470 7,380
Bari 4,185 9,125 3,669 4,044 6,651 2,759
Mudug 2,903 4,697 1,489 809 10,968 1,864
Togdheer 1,919 4,558 1,475 2,598 5,337 2,689
Nugaal 3,025 5,849 1,055 988 1,949 680
Bay 886 2,491 2,235 2,581 4,457 1,134
Jubbada Hoose 1,362 2,804 2,999 1,347 3,259 662
Hiiraan 1,307 2,212 1,129 523 3,730 534
Galgaduud 962 1,391 583 242 1,568 147
Gedo 898 891 768 405 119 37
Shabeellaha Hoose 134 833 172 297 536 177
Bakool 177 167 214 177 709 93
Shabeellaha Dhexe 148 596 218 234 353 139
Dhammaan 34,248 86,227 29,458 35,287 63,514 26,705

Isha: SIBEC 2024, jadwalada 3.8 iyo 4.3.

  • Dhammaan shaqaalaha: 275,439, kuwaas oo 127,220 (46 boqolkiiba) ay haween yihiin.
  • Nooc ahaan: haweenku waa 28 boqolkiiba shaqaalaha goobaha rasmiga ah, 45 boqolkiiba kuwa aan rasmiga ahayn, iyo 70 boqolkiiba kabarada.

Shaqaalaha shaqo ahaan

Goobaha rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn marka la isku daro, ganacsigu wuxuu shaqaaleeyaa 110,865 qof, ama 59.9 boqolkiiba 185,220-ka shaqaale. Hoyga iyo cuntadu waxay shaqaaleeyaan 23,617, warshaduhu 11,897, waxbarashaduna 11,564. Haweenku waa 62 boqolkiiba shaqaalaha hoyga iyo cuntada ee aan rasmiga ahayn, iyo 47 boqolkiiba ganacsiga aan rasmiga ahayn. Warshadaha rasmiga ah waxay ku yihiin 12 boqolkiiba (SIBEC 2024, jadwalka 3.9). Jadwalka oo dhammaystiran wuxuu ku jiraa faylka xogta.

Sida loo isticmaalo

  • Soo deji xogta: faylka CSV-gu wuxuu leeyahay saf walba hal shay iyo hal cabbir, oo leh lambarka jadwalka SIBEC.
  • Eeg asalka: warbixinta iyo buug-yare falanqayn ah (SNBS, Business Establishment Analysis Booklet) waxaa lacag la'aan looga heli karaa nbs.gov.so.
  • Si taxaddar leh u barbar dhig: tirakoobku wuxuu daboolaa 16 magaalo oo keliya, sidaas darteed ma aha tirada dhammaan ganacsiyada dalka.
  • Isticmaalo kale: Bangiga Adduunku wuxuu shirkadaha sahankiisa ganacsiga Soomaaliya ee 2025 ka soo xushay SIBEC-2024 (World Bank Microdata Library, Somalia Enterprise Survey 2025).

Ilaha

  1. SNBS, warbixinta SIBEC 2024 · nbs.gov.so
  2. SNBS, bogga tirakoobka · nbs.gov.so
  3. SNBS, Facts and Figures 2024 · nbs.gov.so
  4. SNBS, Business Establishment Analysis Booklet · nbs.gov.so
  5. World Bank Microdata Library, Somalia Enterprise Survey 2025 · microdata.worldbank.org